niedziela, 26 stycznia 2020

produkty (nie) bezglutenowe

wpis opracowany m.in. na podstawie 
/ Rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Radu (UE) oraz Komisji (WE i UE) /

źródło fotografii: pixabay.com
♥ ♥ ♥
"Społeczeństwo jest zainteresowane zależnością zdrowia od diety i wyborem właściwej diety dostosowanej do potrzeb indywidualnych. Zauważono, że podawanie wartości odżywczej jest jedną z ważnych metod informowania konsumentów na temat składu środków spożywczych i pomagania im w dokonywaniu świadomych wyborów. Znajomość podstawowych zasad odżywiania oraz odpowiednich informacji żywieniowych na temat środków spożywczych przyczyniłaby się istotnie do umożliwienia konsumentom podejmowania takich świadomych wyborów. Ważnym mechanizmem poprawiającym zrozumienie informacji na temat żywności przez konsumentów są kampanie edukacyjne i informacyjne." [1]

PRODUKTY BEZGLUTENOWE
/ celiakia /
„Gluten - oznacza frakcję białka znajdującą się w pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie lub w ich odmianach krzyżowych oraz ich pochodnych, której niektóre osoby nie tolerują oraz która nie rozpuszcza się w wodzie. Osoby chore na celiakię cierpią na trwałą nietolerancję glutenu. Obecność glutenu została naukowo potwierdzona w następujących zbożach: pszenicy (tj. we wszystkich gatunkach Triticum, takich jak pszenica durum, orkisz i pszenica khorasan), w życie oraz w jęczmieniu. Gluten obecny w tych zbożach może mieć szkodliwy wpływ na zdrowie osób nietolerujących glutenu i dlatego osoby takie powinny unikać spożywania tych zbóż.

Usuwanie glutenu z zawierających gluten zbóż jest skomplikowane ze względu na trudności techniczne oraz ograniczenia ekonomiczne. Z tego powodu produkcja całkowicie bezglutenowej żywności z takich zbóż jest utrudniona. W związku z powyższym wiele obecnych na rynku rodzajów żywności przetworzonej specjalnie w celu zmniejszenia zawartości glutenu, może zawierać małe pozostałości glutenu. Niektóre rodzaje żywności wyprodukowano, przygotowano lub przetworzono specjalnie w taki sposób, aby ograniczyć zawartość glutenu w jednym lub w kilku składnikach zawierających gluten. Inne rodzaje żywności zostały wyprodukowane wyłącznie ze składników naturalnie bezglutenowych." [2]

"Produktami naturalnie bezglutenowymi są: 
kukurydza, ryż, gryka, proso, tapioka (kasza z manioku), amarantus, maniok, sago i sorgo." [3] 

Zgodnie z Rozporządzeniem UE, "należy zezwolić, aby żywności, którą wyprodukowano, przygotowano lub przetworzono specjalnie w taki sposób, aby ograniczyć zawartość glutenu /.../, można było nadawać oznaczenia wskazujące na nieobecność („bezglutenowy”) lub zmniejszoną zawartość („o bardzo niskiej zawartości glutenu”) glutenu zgodnie z przepisami. Informacja na temat nieobecności lub zmniejszonej zawartości glutenu w żywności powinna pomóc osobom nietolerującym glutenu w ustaleniu i wyborze zróżnicowanej diety obejmującej żywienie się w domu i poza domem.

Dozwolone sformułowania dotyczące nieobecności lub zmniejszonej zawartości glutenu w żywności oraz warunki ich stosowania (wymogi ogólne) oraz dodatkowe wymogi dotyczące żywności zawierającej owies.
  • BEZGLUTENOWY 
Sformułowanie "bezglutenowy" można stosować wyłącznie, jeśli dana żywność w postaci sprzedawanej konsumentowi końcowemu zawiera nie więcej niż 20 mg/kg glutenu.
  • O BARDZO NISKIEJ ZAWARTOŚCI GLUTENU 
Sformułowanie „o bardzo niskiej zawartości glutenu” można stosować wyłącznie, jeżeli zawartość glutenu w żywności składającej się z jednego lub większej liczby składników lub zawierającej jeden lub większą liczbę składników wytworzonych z pszenicy, żyta, jęczmienia, owsa lub ich odmian krzyżowych, które zostały specjalnie przetworzone w celu zmniejszenia zawartości glutenu, nie przekracza 100 mg/kg glutenu w żywności sprzedawanej konsumentowi końcowemu.
  • OWIES
Owies znajdujący się w żywności określanej jako bezglutenowa lub o bardzo niskiej zawartości glutenu musi być specjalnie wyprodukowany, przygotowany lub przetworzony, tak aby uniknąć zanieczyszczenia pszenicą, żytem, jęczmieniem lub ich odmianami krzyżowymi, a zawartość glutenu w takim owsie nie może przekraczać 20 mg/kg. 

Dyrektywą Komisji zakazano stosowania składników zawierających gluten w produkcji preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt. Dlatego też stosowanie sformułowań „o bardzo niskiej zawartości glutenu” lub „bezglutenowy” przy przekazywaniu informacji o takich produktach powinno zostać zabronione, biorąc pod uwagę, że sformułowania takie są stosowane do wskazywania na zawartość glutenu nieprzekraczającą odpowiednio 100 mg/kg i 20 mg/kg." [2]

Zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym składu i etykietowania środków spożywczych odpowiednich dla osób nietolerujących glutenu - "w etykietowaniu, reklamie oraz prezentacji produktów; określenie „produkt bezglutenowy” stosuje się w przypadkach, gdy zawartość glutenu nie przekracza 20 mg/kg w żywności sprzedawanej konsumentowi końcowemu." [4]

ZATEM
"Za bezglutenowe uznaje się również produkty przetworzone, w których według ustaleń WHO zawartość glutenu nie przekracza 20 ppm (20 mg na kg) i oznacza się je znakiem Przekreślonego Kłosa." [3] "Znak Przekreślonego Kłosa jest zarówno międzynarodowym, jak i polskim symbolem bezpiecznej żywności bezglutenowej. Jego obecność na opakowaniu oznacza, że produkt jest przebadany pod kątem zawartości glutenu. Producent, który chciałby oznaczyć swoje produkty licencjonowanym symbolem Przekreślonego Kłosa, musi m.in. przebadać gotowe produkty bezglutenowe pod kątem zawartości glutenu /.../, produkty muszą spełniać normy określone w rozporządzeniu unijnym nr 828/2014 z dnia 30 lipca 2014 r., czyli zawierać poniżej 20 ppm glutenu (miligramów na kg)" [5]

CZYLI
Umieszczanie oświadczenia "produkt bezglutenowy" wymaga gwarancji producenta, że poziom glutenu w produkcie nie został przekroczony; jeśli nie jest składnikiem naturalnie bezglutenowym. Okazuje się, że od umiejętności czytania etykiet, istotniejsza jest znajomość ustaw i rozporządzeń Unii Europejskiej.


_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło 
1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r., w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.
2. Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 828/2014 z dnia 30 lipca 2014 r., w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat nieobecności lub zmniejszonej zawartości glutenu w żywności.
3. Dieta bezglutenowa - produkty dozwolone i zabronione; Polskie Stowarzyszenie Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej; www.celiakia.pl
4. Rozporządzenie Komisji (WE) NR 41/2009 z dnia 20 stycznia 2009 r., dotyczące składu i etykietowania środków spożywczych odpowiednich dla osób nietolerujących glutenu.
5. Przekreślony Kłos, Znak symbolizujący bezpieczną żywność bezglutenową; www.przekreslonyklos.pl

[ DRUKUJ ]
0

niedziela, 19 stycznia 2020

surowa dieta w programie dietetyk pro

przykładowy jadłospis na 1 dzień, dla ok. 1700 kcal
/ dieta surowa, roślinna, wegańska, wysoko-węglowodanowa, nisko-tłuszczowa, 80/10/10 dr Grahama /

źródło fotografii: pixabay.com

Parametry: kobieta, lat 35, waga 47 kg, wzrost 157 cm, praca umysłowa/siedząca (w godz. od 7 do 15-tej)
Dieta: surowa, roślinna (wegańska), 80/10/10 dr Grahama (80% węglowodany, 10% białka, 10% tłuszcze)
Aktywność fizyczna: w godz. 16:30 - 18:30 (godzina jogi / godzina szybkiego spaceru)
Suplementacja: witamina D3 (2000 IU), przyjmowane leki - brak

Wskaźniki:
- wskaźnik aktywności fizycznej PAL = 1,4 (niska aktywność fizyczna)
- wskaźnik masy ciała BMI = 19,07 prawidłowa masa ciała
- podstawowa przemiana materii PPM = 1231 kcal
- całkowita przemiana materii CPM = 1723 kcal
- stosunek obwodu talii do obwodu bioder WHR = 0,8 i wskazuje na centralny typ/tendencja otłuszczenia, rozmieszczenie tkanki tłuszczowej gównie w okolicy brzucha, Body Fat = 8%

źródło: program.dietetykpro.pl















Poniżej przykładowy jadłospis na 1 dzień (około 1700 kcal) dla diety: surowej, roślinnej, wegańskiej, wysoko wibracyjnej, wysoko-węglowodanowej, nisko-tłuszczowej, według proporcji 80/10/10 dr Grahama (811). 
PRZYKŁADOWY JADŁOSPIS
RANO (na czczo) - woda ze świeżo wyciśniętym sokiem / 1000 ml całość
  • 60 g sok z pomarańczy
  • 40 g sok z cytryny
  • 900 g woda / dopełnić do 1 litra
  • 5 g imbir
  • goździki / kilka sztuk
1 POSIŁEK (aperitif) - monoposiłek
  • 740 g melon żółty / 1 średnia sztuka
2 POSIŁEK (1-śniadanie) - monoposiłek
  • 740 g mandarynki / po obraniu, 8 średnich sztuk
3 POSIŁEK (2-śniadanie) - monoposiłek
  • 500 g winogrona czerwone / z pestkami
4 POSIŁEK (obiad) - surówka owocowa
  • 120 g banan / po obraniu 
  • 260 g mango
  • 232 g kaki
  • 20 g figi suszone
  • 15 g daktyle suszone
5 POSIŁEK (kolacja) - sok plus surówka warzywna
1/ świeżo wyciskany sok / 500 ml (całość)
  • 260 g marchew
  • 70 g burak
  • 130 g jabłko
  • 50 g nać pietruszki
  • 15 g spirulina
2/ surówka warzywna
  • 360 g sałata rzymska / jedna średnia główka
  • 183 g papryka żółta
  • 131 g pomidor czerwony
  • 60 g pieczarki
  • 20 g kiełki rzodkiewki
  • 20 g jarmuż
  • 6 g nasiona słonecznika 
  • 14 g pestki dyni
  • 8 g mak
  • 5 g sól himalajska
  • 2000 IU witamina D3 / suplement

NORMY DOBOWE / WYNIKI
źródło: program.dietetykpro.pl





LEGENDA
Zielona rączka - jeżeli dieta jest prawidłowa (do 5% odbiegając od normy), to przy danym składniku odżywczym pojawi się zielona rączką wraz z informacją o ile procent przekroczono normę.
Czerwona strzałka - jeżeli dieta przekroczy normę, to przy danym składniku odżywczym, pojawi się czerwona strzałka skierowana w górę wraz z informacją o ile procent przekroczono normę.
Szara strzałka - jeżeli dieta będzie poniżej normy, to przy danym składniku odżywczym, pojawi się czerwona strzałka skierowana w dół wraz z informacją o ile procent znajduje się ona poniżej normy.

TABELA SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH / WYNIKI
źródło: program.dietetykpro.pl
*Niestety program nie liczy podaży selenu.
**Dziennej dawki selenu dostarczają 2 sztuki orzechów brazylijskich.


NAJWAŻNIEJSZE WNIOSKI
  • Powyższa dieta pokrywa, (a nawet przekracza), dzienne zapotrzebowanie, na jeden z najbardziej kontrowersyjnych składników pokarmowych, czyli białko. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca 0,83 g białka na 1 kg masy ciała. Daje to 39 g białka na dobę, uzyskany wynik to 41,94 g. Surowa, roślinna dieta dostarcza komplet aminokwasów egzogennych, z których organizm buduje wszystkie potrzebne mu białka. 
  • Przede wszystkim całkowity brak tłuszczów trans (zobacz więcej) oraz prawidłowy stosunek omega-3 do omega-6; który powinien mieścić się w przedziale od 1:1 (określany jako tzw. "złota proporcja") do 1:5. Tymczasem, współczesna dieta dostarcza kwasów o-3 i o-6 w proporcji 1:15 a nawet 1:20 ! )
  • Drugim kontrowersyjnym składnikiem odżywczym jest wapń (Ca). Powyższy wynik (zielona rączka +3%) dobowej podaży wapnia obala powszechny mit, jakoby surowa dieta roślinna nie dostarczała tego pierwiastka w odpowiedniej ilości. Otóż, dostarcza!; i co ciekawe, najwięcej wapnia zawierają surowe ziarna maku, a nie mleko i nabiał. Nawet mandarynki mają wapń.   
  • Dieta zapewnia też prawidłowy stosunek wapnia (Ca) do fosforu (P), który u osób dorosłych powinien wynosić 1:1. Jest to istotny czynnik gospodarki wapniowej w organizmie, ponieważ fosfor jest antagonistą wapnia. Co ważne, przemiany fosforu i wapnia wymagają obecności witaminy D3. 
  • Inne, ważne dla organizmu pierwiastki to: żelazo, jod i cynk. Wyżej zaproponowany jadłospis przewyższa dobowe zapotrzebowanie na żelazo o 32% oraz pokrywa w całości normy na jod i cynk. Należy pamiętać o łączeniu pokarmów roślinnych bogatych w żelazo z witaminą C, która zwiększa jego wchłanianie, np. liście szpinaku (żelazo) plus papryka czerwona (witamina C). 
  • I równie kontrowersyjna witamina B12 (zobacz więcej). Kobalamina wytwarzana jest wyłącznie przez drobnoustroje (wszystkie bakterie, pierwotniaki, wirusy, liczne glony oraz niektóre grzyby). Magazynowana jest w wątrobie 60% i mięśniach 30%. Zapasy te mogą wystarczyć na 5-10 lat. U wegan występuje adaptacja witaminy B12, prawie cała ilość witaminy wydalanej z żółcią jest ponownie wchłaniana. Tylko dobra flora bakteryjna jelit zapewnia syntezę witaminy B12 (w warunkach beztlenowych plus obecności jonu kobaltu) bez konieczności jej suplementowania.  
  • Pozostałe składniki pokarmowe i odżywcze in plus w stosunku do norm. 


_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło 
1. Opracowanie własne plus dane z programu dietetyk PRO.

[ drukuj JADŁOSPIS lub cały ARTYKUŁ ]
0

niedziela, 12 stycznia 2020

DIY - naturalny scrub do ciała

/ przepis na naturalny scrub-peeling do ciała o zapachu kawy i goździków /

źródło fotografii: pixabay.com
♥ ♥ ♥
"Aktualnie obserwowany jest ciągły wzrost zainteresowania kosmetykami naturalnymi oraz surowcami pozyskiwanymi z roślin, które można wykorzystać w przemyśle kosmetycznym. Przyczyną tego zjawiska jest przekonanie, że substancje czynne pochodzenia naturalnego charakteryzują się łagodniejszym, a jednocześnie bardziej kompleksowym działaniem na organizm. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że w danym surowcu roślinnym obecnych jest równocześnie wiele substancji, które synergistycznie oddziaływają na organizm człowieka." [1] "Ostatnie lata przyniosły wyraźny wzrost zainteresowania peelingami.

Nazwa peeling wywodzi się z języka angielskiego i oznacza złuszczanie. Zabieg złuszczania lub peelingu polega na częściowym usunięciu lub całkowitym usunięciu warstwy rogowej naskórka. Po jego wykonaniu skóra staje się gładka, miękka i wrażliwsza na oddziaływanie zewnętrznych czynników mechanicznych, termicznych i chemicznych. Peelingi możemy klasyfikować w oparciu o z zastosowaną metodę złuszczania. Peeling-scrub to peeling mechaniczny z zastosowaniem substancji ścierających. Podczas zabiegu dochodzi do mechanicznego starcia samego naskórka (tzw. dermasanding)." [2]

PRZEPIS NA NATURALNY PEELING/SCRUB DO CIAŁA  
Składniki
  • 1/4 szklanki nierafinowanego oleju kokosowego
  • 8 łyżek sody oczyszczonej
  • 4 łyżki grubo zmielonej kawy
  • 2 łyżki drobno zmielonych goździków
Wykonanie 
  • połącz ze sobą suche składniki: sodę oczyszczoną, zmieloną kawę i goździki
  • dodaj roztopiony w kąpieli wodnej olej kokosowy i całość dobrze wymieszaj
  • powstałą pastę przełóż do szklanego pojemnika z pokrywką

*Proporcje powyższych składników można modyfikować według własnych upodobań. 


KAWA 
"Kawa jest popularnym surowcem roślinnym stosowanym głównie w przemyśle spożywczym. Zawiera w swoim składzie charakterystyczne grupy związków chemicznych, które z punktu widzenia współczesnej fitoterapii znalazły również zastosowanie w innych obszarach działalności człowieka. Jedną z nich jest kosmetyka. Dzięki wysokiej zawartości kofeiny oraz charakterystycznemu, przyjemnemu zapachowi. Najczęściej kawa stosowana jest w preparatach przeznaczonych do pielęgnacji ciała. Ma ona doskonały wpływ na skórę. Ujędrnia ją i polepsza krążenie krwi w naczyniach włosowatych. Kofeina istotnie wpływa na komórki tłuszczowe (adipocyty). Kosmetyki z kofeiną są skuteczne w walce z cellulitem, pomagają w usuwaniu substancji toksycznych z organizmu oraz przyspieszając odpływ limfy z tkanki tłuszczowej. Można ją wykorzystać do peelingów, które oczyszczają skórę, poprawiają jej koloryt i przygotowują do innych zabiegów kosmetycznych. Kosmetyki oparte na kawie można także stosować do pielęgnacji skóry twarzy, ze względu na zdolność poprawiania mikrokrążenia krwi, a także właściwości ściągające." [1]

GOŹDZIKI
i zawarty w nich olejek goździkowy
"Goździki od wielu wieków były stosowane jako przyprawa korzenna. W Chinach znane były jeszcze przed 266 r. p.n.e. A w 1970 r. we Francji rozpowszechniła się ich uprawa drzewna. Roślina może osiągnąć powyżej 15 metrów wysokości. Najlepsze goździki pochodzą z Tanzanii. Olejek goździkowy otrzymywany jest z pąków kwiatowych. Głównym składnikiem olejku jest eugenol (ok. 95%). Olejek goździkowy charakteryzuje się działaniem antyseptycznym i przeciwbólowym. W terapii często wykorzystywany jest jako środek przeciwbakteryjny. Ma zastosowanie w przemyśle spożywczym i kosmetycznym." [3] "Polecany jest do pielęgnacji skóry, szczególnie osobom cierpiącym na trądzik. Posiada właściwości odmładzające i stymulujące, pobudza krążenie krwi, czyniąc cerę zdrowszą i młodszą. Leczy stany zapalne, pomaga zwalczyć grzybicę skóry." [6]

OLEJ KOKOSOWY
"Olej kokosowy jest naturalnym surowcem, który można wykorzystać na wiele sposobów. Obecnie stanowi źródło cennych surowców kosmetycznych, wpisując się w silny trend kosmetyki naturalnej. Ma wiele zastosowań poprzez swoje właściwości pielęgnacyjne. Jest używany do produkcji kosmetyków kąpielowych, kremów i balsamów do ciała. Ma działanie nawilżające, wspomaga barierę hydrolipidową i zapobiega nadmiernej utracie wody. Pomaga w zwalczaniu zakażeń grzybiczych i bakteryjnych oraz wzmacnia odporność. Ma także właściwości przeciwzapalne w związku z zawartym w nim kwasem laurynowym. Wskazuje się, że olej kokosowy jest nie tylko wysoce skuteczny, ale też łagodny i dobrze tolerowany. " [4]

SODA OCZYSZCZONA
"Soda oczyszczona (wodorowęglan sodu), czyli kwaśny węglan sodu w świecie chemii znany jest jako NaHCO3 i stanowi formę soli. W naturze jest to substancja krystaliczna, którą można przetwarzać w celu uzyskania drobnego proszku. Od dawna używa się jej do rozmaitych celów leczniczych. Jest całkowicie bezpieczna w użyciu, ponieważ ciało nie tylko jej potrzebuje, lecz również wytwarza w żołądku, trzustce i nerkach. Soda oczyszczona pomaga w detoksykacji ciała, neutralizacji toksycznych substancji wszelkiego pochodzenia i  powoduje wyraźne oraz niemal natychmiastowe zmiany w środowisku pH." [5] "Spełnia głównie funkcje pomocnicze w kosmetyku, tj. reguluje pH, zmiękcza wodę i zwiększa rozpuszczalność innych związków. Jako substancja aktywna wykazuje korzystne działanie przeciwzapalne, oczyszczające i zmniejszające wydzielanie sebum w przypadku cery trądzikowej i przetłuszczającej się." [6]


_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło / publikacje naukowe i inne / 
1. Substancje biologicznie aktywne pozyskiwane z herbaty, kawy i kakao oraz ich zastosowanie w kosmetykach; M. Matysek-Nawrocka i in.; Wydział Nauk Społecznych i Nauk Medycznych w Lublinie.
2. Peelingi w dermatologii; D. Roguś-Skorubska, G. Chodorowska; Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Dermatologii Dziecięcej Akademii Medycznej w Lublinie.
3. Ocena działania przeciwbakteryjnego olejku goździkowego; A. Kędzia; Katedra Mikrobiologii i Zakład Mikrobiologii Jamy Ustnej Akademii Medycznej w Gdańsku.
4. Olej kokosowy - możliwości zastosowań kosmetycznych; A. Piotrowska i in.; Zakład Biochemii i Podstaw Kosmetologii, Katedra Kosmetologii, AWF w Krakowie.
5. Soda - lecznicze właściwości; dr Marc Sircus; Wydawnictwo Vital, Białystok.
6. INCI: Sodium bicarbonate, Eugenia Caryophyllus Oil; www.sylveco.pl

[ drukuj PRZEPIS lub cały ARTYKUŁ ]
0

sobota, 11 stycznia 2020

lecznicza głodówka bez fazy głowowej

wpis opracowany m.in. na podstawie 
/ podręczników wydawnictwa lekarskiego oraz artykułów naukowych prac oryginalnych i poglądowych /

źródło fotografii: pixabay.com
♥ ♥ ♥
"Wielu z nas słyszało, że niektórzy ludzie leczą się głodówką, że istnieją nawet specjalne kliniki, w których lekarze stosują terapię głodówką, słyszeliśmy wiele jeszcze innych rzeczy o tym budzącym lęk, a jednocześnie intrygującym słowie "głodówka". We wszystkich w zasadzie poradnikach dotyczących głodówki opisuje się jej wpływ na fizjologię i psychikę człowieka, ale nikt wyraźnie nie stwierdził, że podstawowe oddziaływanie głodówki dokonuje się w strukturze energetyczno-informacyjnej człowieka, w jego świadomości.

Stan postu umożliwia nam pracę z umysłem, zmysłami, szczególnie tymi, które "rozrosły się" i "umocniły" w naszej świadomości; żądają zaspokojenia i podporządkowują sobie całego człowieka. Zajmujemy się wyłącznie zaspokajaniem ich kaprysów, dogadzaniu swojemu zmysłowi węchu, w poszukiwaniu wygody. Nasz umysł jest stale zajęty. Doprowadza to do nadmiaru i przesytu, które rodzą chorobę. Kiedy zaś człowiek zaczyna dobrowolnie pościć, "walczy" nie z chorobą, lecz z wrażeniem zmysłowym, z przewrotnością umysłu, który ją zrodził. Już w pierwszym dniu głodówki niezaspokojony umysł zaczyna protestować. W głowie ciągle miotają się uczucia." [1]

Głodówka jest formą naturalnej terapii, 
zaliczanej do najskuteczniejszych i najbardziej nieszkodliwych, 
pod warunkiem prawidłowego stosowania. 

"Prawdziwa przyczyna schorzeń tkwi nie w ciele fizycznym człowieka, lecz w jego świadomości (strukturze energetyczno-informacyjnej). Głodówka jest środkiem, za pomocą którego możemy samodzielnie pracować z "patologią" o charakterze uczuciowym i jej skutkami przejawiającymi się w ciele fizycznym. Jeżeli chcemy się uwolnić od swoich chorób, powinniśmy się zmienić pod względem jakościowym - jako osoba. Lecznicza głodówka skierowana jest do tych, którzy chcą tego dokonać." [1]

FAZA GŁOWOWA - o co chodzi ? 
"Układ pokarmowy obejmuje przewód pokarmowy (jama ustna, przełyk, żołądek, jelito cienkie i jelito grube) i połączone z nim gruczoły trawienne (ślinianki, trzustka i wątroba). Podstawową jego funkcją jest przyswajanie środków odżywczych, witamin, soli mineralnych i wody. Czynność ta podlega złożonej regulacji neurohormonalnej. W czasie trawienia następuje rozkład enzymatyczny spożytych pokarmów do prostszych składowych, które ulegają wchłonięciu z jelit. Zasadniczą rolę pełni tu autonomiczny układ nerwowy i liczne hormony żołądkowo-jelitowe, które pobudzają gruczoły trawienne do wydzielania bogatych w enzymy soków trawiennych, a ponadto wpływają na zmiany aktywności motorycznej przewodu pokarmowego i dróg żółciowych. Zmiany te umożliwiają przesuwanie miazgi pokarmowej w kierunku obwodowym i mieszanie jej z sokami trawiennymi, ułatwiając procesy trawienia i wchłaniania.

Przyjmowanie pokarmów i gospodarka zasobami energetycznymi są w organizmie ściśle regulowane homeostatycznie, pozostając pod kontrolą ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Szczególne znaczenie mają tu dwa antagonistycznie działające ośrodki pokarmowe: jeden - ośrodek głodu, i drugi - ośrodek sytości. Na czynności ośrodków głodu i sytości wpływa wiele różnych krótkoterminowych sygnałów nerwowych i hormonalnych, związanych szczególnie z żołądkiem i jelitami." [2]

"Ośrodek głodu 
wyzwala mechanizm poszukiwania, zdobywania i przyjmowania pokarmów.
Spożywane pokarmy zostają w układzie trawiennym poddane działaniu czynników mechanicznych i chemicznych, doprowadzając je do postaci, w której mogą być wchłonięte. Zetknięcie się pokarmu z powierzchnią błony śluzowej powoduje wydzielenie śliny wskutek odruchu bezwarunkowego. Ślina i inne soki trawienne mogą wydzielić się na sam widok lub zapach pokarmu. W tym przypadku wydzielanie soków trawiennych następuje dzięki uprzednio wytworzonemu odruchowi nabytemu, czyli odruchowi warunkowemu." [3] "Soki trawienne uczestniczą w trawieniu pokarmu i wspomagają wchłanianie składników pokarmowych. Wytwarzane są przez gruczoły błony śluzowej przewodu pokarmowego. Do soków trawiennych należą: ślina, sok żołądkowy, sok trzustkowy, żółć i sok jelitowy." [4]

Wydzielanie soków trawiennych. 
"Sok żołądkowy jest wydzielany przez gruczoły błony śluzowej żołądka średnio w ilości 3 litrów w ciągu całej doby. Sok żołądkowy zawiera kwas solny (HCl), enzymy trawienne, śluz, sole mineralne i wodę. Wydzielanie soku żołądkowego dzieli się na trzy fazy, które w warunkach fizjologicznych występują często prawie jednocześnie i zachodzą na siebie. Są to: faza głowowa, faza żołądkowa i faza jelitowa. W fazie głowowej, nazywanej dawniej fazą nerwową, występuje wydzielanie soku żołądkowego pod wpływem impulsów biegnących przez nerwy błędne. W fazie tej uczestniczą zarówno odruchy warunkowe, czyli nabyte, jak i odruchy bezwarunkowe, wrodzone." [3] "W fazie głowowej, zwanej także mózgową, dochodzi także do niewielkiej produkcji gastryny (hormonu żołądkowo-jelitowego kontrolującego motorykę żołądka i jelit oraz wydzielanie soku żołądkowego i jelitowego), głównie pod wpływem działania ośrodkowego układu nerwowego. Za sprawą fazy głowowej wydzielane jest blisko 20% soków żołądkowych." [5]

Wydzielanie soku trzustkowego, czyli "sekrecja trzustkowa - podobnie jak żołądkowa - może być podzielona na trzy fazy: głowową, żołądkową i jelitową. Doznania wzrokowe, węchowe (zmysły) dotyczące przyjmowanego pokarmu stymulują sekrecję trzustkową w fazie głowowej. Przyjmuje się, że u ludzi udział tej fazy wynosi około 25%. Wykazano, że przebieg tej fazy jest kontrolowany przez nerw błędny działający bezpośrednio na trzustkę." [6] Zatem, "sekrecja trzustkowa ulega nasileniu jeszcze przed przyjęciem pokarmu, w fazie głowowej. Tutaj zasadniczą rolę odgrywają zmysły węchu i wzroku, które rejestrują i odbierają bodźce zewnętrzne. Powoduje to pobudzenie sekrecji trzustkowej, czyli produkcję i wydzielanie soku trzustkowego, w ilości około 1-4 litrów na dobę." [7]

CZYLI
Z literatury przedmiotu wynika, że podczas spoczynkowej (między posiłkami) fazy aktywności układu pokarmowego wydzielanie soków trawiennych jest minimalne i stanowi niewielki procent maksymalnej aktywności wydzielniczej. Z kolei posiłek generuje trój-fazową reakcję wydzielniczą, składającą się z określanej w fizjologii fazy: głowowej, żołądkowej i jelitowej. Istotną rolę, w kontekście głodówki leczniczej, odgrywa faza głowowa, która odzwierciedla reakcję organizmu na wyobrażenie, zapach, dotyk oraz widok pokarmu i bezpośrednio pobudza wydzielanie soków trawiennych, jeszcze przed przyjęciem jakiegokolwiek pożywienia. Reasumując stymulacja wydzielania soków trawiennych (ślina, sok żołądkowy, sok trzustkowy, żółć i sok jelitowy) zachodzi pod wpływem bodźców wzrokowych, węchowych, słuchowych, dotykowych i jako odruch bezwarunkowy, czyli na samą myśl o jedzeniu lub wyobrażenie o nim.

GŁODÓWKA LECZNICZA bez FAZY GŁOWOWEJ
Prawidłowo (idealnie) przeprowadzona głodówka lecznicza powinna przebiegać bez fazy głowowej lub, jeśli to nie możliwe, z jej znacznym ograniczeniem. Staramy się zatem, podczas postu, nie myśleć o jedzeniu i nie wyobrażać go sobie. W trakcie głodówki, ośrodek głodu wyzwala w człowieku mechanizm poszukiwania, zdobywania oraz chęć przyjmowania pokarmów; co drażni i wystawia na próby siłę naszej woli. Unikamy więc, w tym szczególnym dla nas czasie, potencjalnych i realnych źródeł oraz bodźców dla naszych zmysłów. Najlepiej nie widzieć jedzenia, nie czuć jego zapachu i nie przyrządzać posiłków. Celem tych działań jest zminimalizowanie pobudzania organizmu do wydzielania soków trawiennych, szczególnie soku żołądkowego zawierającego kwas solny; oraz nie dostarczanie organizmowi sprzecznych sygnałów. Nie są to warunki konieczne, ale mogą być pomocne w procesie leczenia głodówką; na pewno istotne w początkowej fazie postu oraz dla osób początkujących. 


_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło / publikacje naukowe i inne /
1. Głodówka lecznicza; Giennadij Małachow.
2. Fizjologia człowieka, Podręcznik dla studentów medycyny; Wydanie II; Stanisław Konturek.
3. Fizjologia człowieka w zarysie; Władysław Z. Traczyk, Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
4. Encyklopedia PWN.
5. Anatomia i fizjologia człowieka: podręcznik dla studentów farmacji; B. Gołąb i in.; Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
6. Trzustka - o dwóch funkcjach jednego narządu; prof. W. Cichy; Katedra Pediatrii UM w Poznaniu; "TERAPIA" NR 3 z.2 (319), Marzec 2015, Strona 6-13.
7. Fizjologia oraz patologia czynności zewnątrzwydzielniczej trzustki; Publikacja naukowa portalu : Studenci Medycyny i Farmacji. 

DRUKUJ ] 
0

poniedziałek, 6 stycznia 2020

dlaczego kawa jednak szkodzi

wpis opracowany m.in. na podstawie publikacji naukowych
/ prac oryginalnych i poglądowych /

źródło fotografii: pixabay.com
♥ ♥ ♥
"Obecnie kawa stanowi jeden z podstawowych produktów spożywczych i towarów handlowych na świecie. Dane z 2013 roku wskazują, że rocznie na świecie konsumujemy 8,7 miliona ton kawy, a podstawowym jej producentem niezmiennie od lat pozostaje Brazylia. Każdego dnia na świecie ludzie wypijają ponad trzy miliardy filiżanek kawy. Dane Międzynarodowej Organizacji Kawy wskazują, iż największe spożycie w przeliczeniu na jednego mieszkańca odnotowuję się w Skandynawii (nawet powyżej 10 kg rocznie). W Polsce konsumpcja oceniana jest na 1 do 1,5 filiżanki dziennie, co odpowiada rocznemu spożyciu około 2-3 kg kawy na osobę." [1]

"Kawa to roślina wiecznie zielona. Owocem tego drzewa jest mięsista jagoda. W środku zawarte są dwie owalne pestki. Z zebranych owoców wydobywa się ziarna, które następnie są łuskane i selekcjonowane. Istnieje wiele gatunków krzewów kawowych, jednak spośród nich aż 95% światowej produkcji przypada na kawę arabską i robustę. Odmiana arabica uchodzi za najlepszą, jednakże jest bardziej wymagająca w uprawie niż robusta. Kawa robusta, zwana inaczej kawą kongijską, jest bardziej odporna na choroby od arabiki. Zawiera też więcej kofeiny. Arabica ma prawie dwukrotnie niższą zawartość kofeiny.

WPŁYW KAWY NA ORGANIZM

Kawa zawiera kilkaset związków chemicznych, spośród których najbardziej znana jest kofeina (do 2,5%). Z pozostałych należy wymienić m.in. fenolokwasy, garbniki, węglowodany, lipidy, witaminy z grupy B." [2] "Według niektórych autorów, kawa określana jest jako używka najmniej szkodliwa i nie ma zgodności poglądów odnośnie jej wpływu na zdrowie człowieka. Kofeina jest szybko absorbowana i wraz z krwią przedostaje się błyskawicznie do wszystkich tkanek w organizmie, a zwłaszcza do mózgu, wpływając na niego stymulująco. Zwiększa czujność i zdolność wykonywania podstawowych czynności mechanicznych. Obok pewnych zalet odkreślane są też skutki uboczne jej działania, które mogą stanowić ryzyko dla zdrowia. Odnotowano przypadki zmian w zachowaniu i psychice, nadmierną irytację, przyspieszone i nieregularne tętno, zakłócenia snu i problemy z trawieniem. Stwierdzono ponadto, że kofeina powoduje uzależnienia (podobnie jak nikotyna czy alkohol), dając np. objawy zmęczenia, zdenerwowania, bóle głowy i nudności - po ograniczeniu lub zaprzestaniu spożycia - przez 10 do 14 dni." [3]

DLACZEGO KAWA JEDNAK SZKODZI

Kawa nie jest surowa.
"Owoce zbierane są ręcznie, a po zbiorach moczy się je w celu lekkiej fermentacji, a następnie suszy. Tak przygotowane wysuszone pestki wysyłane są do odbiorców. Palenie ziaren kawy odbywa się dopiero przed ich sprzedażą. Dobrze znane wszystkim walory smakowe i aromatyczne uzyskuje się dopiero w procesie palenia ziaren kawy w temperaturze 200-250°C, podczas którego tracą one wodę, a cukier w nich zawarty ulega karmelizacji." [2]

"Pod wpływem procesów cieplnych w żywności zachodzi szereg następujących po sobie reakcji pomiędzy cukrami a aminokwasami, peptydami lub białkami, które prowadzą do utworzenia licznej grupy nowych związków chemicznych. Grupa ta obejmuje różne substancje uznawane za kancerogenne lub mutagenne. Reakcje te noszą nazwę reakcji Maillarda albo inaczej reakcji nieenzymatycznego brązowienia." [4]
Więcej o skutkach termicznej obróbki żywności przeczytasz TUTAJ.

Kawa zawiera tłuszcze trans i akrylamid.
"W trakcie długotrwałego ogrzewania tłuszczu i działania czynników takich, jak wysoka temperatura, dochodzi do stopniowego rozpadu tłuszczu z wydzieleniem się związków lotnych (jak akroleina) i nielotnych (jak akryloamid). Związki te są toksyczne dla organizmu ludzkiego. Ze względu na to, że akryloamid uszkadza łańcuch DNA, związek ten uznawany jest za czynnik genotoksyczny i mutagenny. W trakcie uwodorniania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych powstają izomery trans (Trans Fatty Acids TFA) o udowodnionej roli patogenetycznej." [5]

Proces ten nosi nazwę degradacja Strecker'a, "która przebiega w żywności poddawanej działaniu bardzo wysokich temperatur i polega na degradacji aminokwasów powstałych w wyniku rozpadu pośrednich produktów reakcji Maillarda. W wyniku tej reakcji powstały aldehyd Strecker'a ulega redukcji, który po odszczepieniu cząsteczki wody przekształca się w akrylamid." [6]

Kawa niszczy barierę ochroną żołądka. 
(szczególnie na czczo)
"Ścianę żołądka (podobnie jak u innych kręgowców) tworzą: położona najbardziej zewnętrznie błona śluzowa, następnie podśluzowa." [7] "Błona śluzowa żołądka wydziela sok żołądkowy zawierający kwas solny. Źródłem kwasu solnego są komórki okładzinowe błony śluzowej żołądka." [8] "Utrzymanie integralności błony śluzowej żołądka jest wynikiem wzajemnej równowagi biologicznej między czynnikami agresywnymi i protekcyjnymi. Unikalna właściwość śluzówki żołądka polega na ochronie tej błony śluzowej przed czynnikami uszkadzającymi jej ciągłość." [9]

"Niektóre pokarmy silnie stymulują wydzielanie kwasu solnego w żołądku. U osób ze zmniejszonym napięciem dolnego zwieracza przełyku (choroba refluksowa) kwas jest zarzucany zwrotnie do przełyku wywierając działanie drażniące na śluzówkę przełyku. Taki jest mechanizm działania kawy. U osób zdrowych kawa podwyższa napięcie podstawowe dolnego zwieracza przełyku w sposób wprost proporcjonalny do dawki. Natomiast u osób z niewydolnym zwieraczem przełyku mechanizm ten jest nieskuteczny. Jednocześnie zawarta w kawie kofeina jest silnym stymulatorem wydzielania kwasu żołądkowego, który w tych warunkach łatwo penetruje do przełyku. Żywność może bezpośrednio stymulować receptory nerwów czuciowych w zmienionej zapalnie błonie śluzowej powodując powstanie uczucia bólu lub zgagi." [10] 

Ponadto.
"Wyniki szeregu badań z zakresu wpływu kofeiny na funkcje psychiczne człowieka wskazują na nasilenie zaburzeń lękowych wśród osób regularnie spożywających kawę. Obecne w ziarnach kawy kofeina, teofilina i teobromina stymulują po spożyciu wydzielanie niektórych mediatorów, m.in. adrenaliny, noradrenaliny, kwasu gamma-aminomasłowego (główny neuroprzekaźnik w układzie nerwowym), serotoniny i dopaminy.

Spożywanie dużych dawek kofeiny skutkuje blokadą receptorów gamma-aminomasłowych oraz zmniejsza stężenie wapnia wewnątrzkomórkowego. Poprzez obecność garbników kawa ogranicza wchłanianie wielu substancji. Wiele działań niepożądanych kofeiny jest związanych z jej wpływem na układ pokarmowy. Zmniejsza ona napięcie zwieracza dolnego przełyku i przez to zwiększa objawy choroby refluksowej przełyku. Dodatkowo stymuluje wydzielanie kwasu solnego, co sprzyja rozwojowi wrzodów żołądka." [1]

"Z niektórych badań wynika, że istnieje związek między piciem kawy a podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi, co może powodować choroby serca i przyczyniać się do zwiększonego ryzyka zawału serca. Kofeina podnosi także ciśnienie krwi i działa szkodliwie przy chorobach nerek i owrzodzeniach układu trawiennego." [3]

WYBÓR NALEŻY DO CIEBIE 

"W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że nie ma jednoznacznej opinii wśród badaczy, czy regularne picie kawy wpływa korzystnie czy też szkodliwie na organizm człowieka. Umiarkowane spożycie kofeiny, do 400 mg/dobę, przez dorosłe i zdrowe osoby, nie wpływa negatywnie na organizm, dopiero nadmierne i długotrwałe spożywanie kofeiny (ponad 500-600 mg/dobę) może prowadzić do uzależnienia, bezsenności, arytmii serca, bólów głowy oraz problemów z trawieniem. Dawka śmiertelna kofeiny wynosi 10g, co odpowiada około 80 filiżankom kawy." [2]


_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło / publikacje naukowe i inne /
1. Czy picie kawy jest zdrowe?; Z. Zdrojewicz i in.; Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu.
2. Substancje biologicznie aktywne pozyskiwane z herbaty, kawy i kakao oraz ich zastosowanie w kosmetykach; M. Matysek-Nawrocka, P. Cyrankiewicz; Wydział Nauk Społecznych i Nauk Medycznych w Lublinie.
3. Ocena stanu fizjologicznego organizmu ludzi wykonujących niebezpieczne dla zdrowia zawody; W. Orowicz; Katedra Fizjologii Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Szczecińskiego.
4. Produkty reakcji Maillarda w żywności; A. Michalska, H. Zieliński, Zakład Podstaw Technologii Żywności, Oddział Nauk o Żywności, PAN Olsztyn.
5. Wpływ wybranych technik obróbki żywności stosowanych w technologii gastronomicznej na jej wartość odżywczą i bezpieczeństwo zdrowotne w kontekście epidemii niezakaźnych chorób przewlekłych; B. Szponar i in.; Zakład Dietetyki Klinicznej; Uniwersytet Medyczny w Lublinie.
6. Akrylamid - powstawanie, właściwości fizykochemiczne i biologiczne; D. Żyżelewicz i in.; Zakład Technologii Skrobi i Cukiernictwa Instytutu Chemicznej Technologii Żywności Politechniki Łódzkiej.
7. Encyklopedia PWN.
8. Biochemia Harpera, Wydanie III; Robert K. Murray i in.; Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
9. Rola leptyny w gastroprotekcji; A. Ptak-Belowska i in.; Katedra Fizjologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
10. Rola żywienia w chorobie refluksowej żołądkowo-przełykowej; Janusz Ciok; Klinika Chorób Metabolicznych i Gastroenterologii Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie.

[ DRUKUJ ] 
0

poniedziałek, 23 grudnia 2019

przyczyny i objawy niedoboru witaminy B12

wpis opracowany na podstawie 
/ podręcznika wydawnictwa lekarskiego oraz artykułów naukowych prac oryginalnych i poglądowych /

źródło fotografii: pixabay.com
♥ ♥ ♥
Literatura podaje, że "główną przyczyną niedostatecznej podaży witaminy B12 jest jej niedobór w spożywanych pokarmach. Przyczyną jest niskie spożycie produktów zwierzęcych. Przyczyny niskiego spożycia mięsa mogą być różnorodne (np. wegetarianizm, przekonania religijne, niski status ekonomiczny). Jeśli do niskiego spożycia produktów zawierających witaminę B12 dołączą się zaburzenia wchłaniania tej witaminy z żywności, niedobór witaminy B12 może być znaczny." [2] "Żadna z roślin nie syntetyzuje witaminy B12. Niektóre bakterie, kolonizujące warzywa korzeniowe, mogą zawierać (nie mające znaczenia klinicznego) ilości witaminy B12. U wegan występuje daleko posunięta adaptacja do niedoboru witaminy B12. Prawie cała ilość witaminy wydalanej z żółcią jest ponownie wchłaniana." [3]

PRZYCZYNY NIEDOBORU WITAMINY B12

  • "Niedobór witaminy B12 w codziennym pożywieniu;
  • wrodzony niedobór lub nieprawidłowości czynnika wewnętrznego Castle'a;
  • stan po gastrektomii (całkowita lub prawie całkowita resekcja/wycięciu żołądka);
  • schorzenia jelit przebiegające z zespołem złego wchłaniania; 
  • choroba Leśniowskiego-Crohna;
  • stan po resekcji jelita krętego (na tym odcinku zachodzi wchłanianie witaminy B12);
  • zwiększenie zużycia witaminy B12 w przebiegu zakażeń tasiemcem bruzdogłowcem szerokim
  • zespół rozrostu bakteryjnego (np. w zespole ślepej pętli);
  • przewlekłe zapalenie trzustki;
  • zespół Zollingera i Ellisona (owrzodzenia w obrębie żołądka, dwunastnicy i jelita cienkiego);
  • niedobór transkobalaminy II (nieprawidłowy transport białek);
  • choroba Addisona-Biermera (niedokrwistość złośliwa), w przebiegu której powstają przeciwciała przeciwko komórkom okładzinowym żołądka oraz przeciw czynnikowi wewnętrznemu Castle'a." [2]
  • "Obecność przeciwciał przeciw komórkom okładzinowym żołądka i czynnikowi wewnętrznemu;
  • niedobór czynnika wewnętrznego uwarunkowany genetycznie; 
  • uszkodzenie błony śluzowej żołądka związane z infekcją Helicobacter pyroli;
  • schorzenia jelita cienkiego (np. zapalenie, uchyłkowatość jelita);
  • zaburzenia wewnątrzkomórkowego metabolizmu kobalaminy;
  • w przebiegu AIDS (niedostateczna podaż, przewlekła biegunka);
  • stosowanie niektórych lekarstw." [4]

"Obecnie uważa się, że zespół złego wchłaniania witaminy B12 z pożywienia (food cobalamin malabsorption) jest główną przyczyną niedoboru witaminy B12." [2]

Zaburzenia wchłaniania witaminy B12. 
  • "nieprawidłowy wychwyt jelitowy spowodowany defektem absorpcji kompleksu witaminy B12 z IF po włączeniu do receptora jelitowego, ale przed połączeniem z trans-kobalaminą II;
  • nieprawidłowy transport witaminy B12 spowodowany nieprawidłowym wydzielaniem trans-kobalaminy II;
  • nieprawidłowe wchłanianie witaminy B12 występuje na skutek nieprawidłowej sekrecji (wydzielania) czynnika wewnętrznego lub nieprawidłowego wchłaniania w jelicie cienkim;
  • nieprawidłowe wchłanianie w jelicie cienkim występuje w chorobach przewodu pokarmowego powodujących uogólnione złe wchłanianie np. w zapaleniach jelit, po resekcjach jelita, po korekcji wad, w niewydolności trzustki, alergii;
  • nieprawidłowe wchłanianie może wynikać z konkurencyjnego jej zużywania przez patologiczną florę bakteryjną jelit lub pasożyty (bruzdogłowiec, lambie);
  • wady metabolizmu witaminy B12. Mogą być one wtórne i pierwotne. Aby w komórce witamina B12 mogła spełniać swoją rolę koenzymu musi przejść w aktywną pochodną. Jest ona potrzebna do funkcjonowania enzymów. W pierwotnych wadach metabolizmu enzymy nie funkcjonują prawidłowo. Wtórne występują w niedożywieniu białkowym, niewydolności wątroby, lub mogą być skutkiem zażywania leków." [1]

OBJAWY NIEDOBORU WITAMINY B12

"Prawdziwe rozpowszechnienie niedoboru witaminy B12 (kobalaminy) wśród ludzi nie jest do końca znane. Podawane przez różnych autorów wartości odsetkowe wahają się między 0,6% a 46%, zależnie od metody stosowanej podczas ustalania rozpoznania i populacji badanej, mówi się jednak o wzroście ryzyka tego niedoboru z wiekiem. Biorąc pod uwagę możliwość magazynowania witaminy B12 w wątrobie, objawy kliniczne zwykle pojawiają się po kilku latach trwania niedoboru. Objawy niedoboru witaminy B12 dotyczą zaburzeń w zakresie układu krwiotwórczego, pokarmowego, zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych. Należą do nich:
- utrata smaku
- pieczenie języka i cechy jego zapalenia, tzw. „język bawoli”, gładki, lśniący
- utrata apetytu i chudnięcie
- nudności, biegunki, zaparcia
- przedwczesne siwienie, bladość skóry o odcieniu żółto-cytrynowym z ogniskami bielactwa
- zaburzenia fiksacji, osłabienie wzroku, zażółcenie białkówek
- bolesne owrzodzenia w kącikach ust
- wstręt do potraw smażonych
- wzmożenie bądź osłabienie odruchów ścięgnistych (bezwarunkowych)
- osłabienie pamięci i otępienie
- zaburzenia nastroju, halucynacje
- parestezje rąk i nóg, kłucie opuszek palców stóp, utrata czucia wibracji i czucia głębokiego (na skutek uszkodzenia sznurów bocznych i tylnych) i w konsekwencji niestabilność chodu.

Zaburzenia układu krwiotwórczego.
Najczęściej w pracy klinicznej spotyka się objawy wynikające z zaburzeń układu krwiotwórczego, objawiające się niedokrwistością z niedoboru witaminy B12. Niedobór witaminy B12 powoduje rozwój niedokrwistości makrocytarnej z obecnością dużych krwinek we krwi obwodowej (wysoki wskaźnik MCV). W obrazie krwi obwodowej stwierdza się zatem najczęściej makrocytozę erytrocytów, może pojawić się także leukopenia, umiarkowana małopłytkowość, niekiedy obecne są duże płytki.

Zaburzenia neurologiczne. 
Objawy neurologiczne wynikają z demielinizacji nerwów rdzenia kręgowego oraz kory mózgowej. Do najczęstszych objawów neurologicznych należą: neuropatia obwodowa, podostre zwyrodnienie sznurów tylnych i bocznych rdzenia, ogniskowa demielinizacja istoty białej mózgu. W początkowej fazie charakterystyczny dla niedoboru witaminy B12 jest objaw Lhermitte’a - uczucie prądu przechodzącego wzdłuż kręgosłupa przy pochylaniu głowy do przodu, przypuszczalnie związany z  demielinizacją w części tylnej rdzenia kręgowego. Zdarza się, że jest to pierwszy objaw niedoboru witaminy B12. Wykazano także, że niedobór witaminy B12 może również odgrywać ważną rolę w wystąpieniu napadów drgawkowych.

Zaburzenia psychiatryczne.
W przebiegu niedoboru witaminy B12 obserwowano zaburzenia depresyjne, niepokój psychoruchowy, zespoły hipomaniakalne, zmiany osobowości, łagodne zaburzenia pamięci, zaburzenia psychotyczne, demencję. Początkowo objawy te nie są charakterystyczne. Może występować męczliwość, ospałość, apatia i spowolnienie psychoruchowe. Opisywano jednak także ostre psychozy, w obrazie których dominują omamy wzrokowe. Niekiedy zaburzenia psychiczne są jedynym objawem niedoboru witaminy B12." [2]

_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło
1. Biochemia Harpera, Wydanie III; Robert K. Murray i in.; Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
2. Niedobór witaminy B12 w wieku podeszłym - przyczyny, następstwa, podejście terapeutyczne; J. Zabrocka, Z. Wojszel; Klinika Geriatrii, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku.
3. Zawartość i biodostępność witamin i pierwiastków śladowych w dietach wegetariańskich; K. Hozyasz; Klinika Pediatrii Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie.
4. Niedobór witaminy B12 jako czynnik rozwoju procesu otępiennego; M. Zboch i in.; Ośrodek Badawczo-Naukowo-Dydaktyczny Chorób Otępiennych Akademii Medycznej we Wrocławiu.

[ DRUKUJ ]
0

czwartek, 5 grudnia 2019

diagnostyka witaminy B12

wpis opracowany na podstawie
/ artykułu naukowego pracy poglądowej oraz informacji placówek diagnostycznych /

źródło fotografii: pixabay.com
♥ ♥ ♥
"Witamina B12 (kobalamina) odgrywa ważną rolę w licznych procesach metabolicznych przebiegających w komórkach szybko dzielących się, takich jak komórki krwi, tkanka nerwowa (mózg, rdzeń kręgowy, nerwy obwodowe), układ pokarmowy, skóra. Istnieją dwie aktywne metabolicznie formy kobalamin: metylo-kobalamina i adenozylo-kobalamina. Ta pierwsza, metylokobalamina - jest kofaktorem konwersji homocysteiny do metioniny. Zaburzenie tej reakcji powoduje nieprawidłowości metabolizmu folianów (np. kwas foliowy) oraz syntezy DNA i  dojrzewanie komórek układu krwiotwórczego. Druga, metabolicznie aktywna forma kobalaminy, adenozylokobalamina - uczestniczy w procesie konwersji metylomalonylo-koenzymu A (MMA). Jej niedobór powoduje zwiększenie w tkankach stężenia MMA i jego prekursora, co skutkuje powstaniem kwasów tłuszczowych o niekompletnej liczbie atomów węgla, które wbudowywane do lipidów komórek nerwowych powodują pojawienie się objawów neurologicznych. Oznaczenie MMA (kwasu metylomalonowego) jest stosowane jako jeden z markerów zawartości witaminy B12 w organizmie człowieka.

Rozpoznanie niedoboru witaminy B12 

Prawdziwe rozpowszechnienie niedoboru kobalaminy wśród ludzi nie jest do końca znane - podawane przez różnych autorów wartości odsetkowe wahają się między 0,6% a 46%, zależnie od metody stosowanej podczas ustalania rozpoznania i populacji badanej, mówi się jednak o wzroście ryzyka tego niedoboru.

Do oceny niedoboru witaminy B12 stosuje się oznaczenie witaminy B12 w surowicy krwi oraz metody pośrednie, np.  pomiar kwasu metylomalonowego (MMA) i homocysteiny w surowicy. Możliwe jest również oznaczanie stężenia transkobalaminy, białka wiążącego witaminę B12 w surowicy, czy też aktywnej formy witaminy B12 transportowanej przez holotranskobalaminę. Żaden test, jak dotychczas, nie został uznany za złoty standard diagnostyczny, a niektórzy autorzy zalecają np. jednoczasowe oznaczanie poziomu witaminy B12 i MMA. Zwraca się też uwagę na to, że poziom witaminy B12 w surowicy niekoniecznie może odzwierciedlać jej zasoby w organizmie.

Dolna granica normy dla poziomu witaminy B12 (w zależności od metody pomiaru) waha się w granicach od 135 do 300 pg/ml. Dlatego zawsze należy odwoływać się do zakresu normy w danym laboratorium. Wartości referencyjne dla witaminy B12 wynoszą 139-652 pmol/l, dla homocysteiny 5,46-16,20 mol/l, a dla kwasu foliowego 10,92-43,03 nmol/l. Stężenie homocysteiny w  surowicy wzrasta zarówno w  niedoborze witaminy B12, jak i kwasu foliowego (zakres wartości prawidłowych wynosi 2,34-17,56  ng/ml). Lepszym wskaźnikiem niedoboru witaminy B12 jest wzrost kwasu metylomalonowego (MMA), który występuje tylko w  niedoborze witaminy B12, a  nie obserwuje się jego wzrostu w niedoborze kwasu foliowego. Warto jednak pamiętać, że jego stężenie rośnie przy upośledzeniu funkcji nerek.

W diagnozie pomocny jest test Schillinga, który ocenia pośrednio wchłanianie znakowanej witaminy B12 z  przewodu pokarmowego poprzez pomiar jej wydalania z  moczem. W teście Schillinga stwierdza się zmniejszone wydalanie witaminy B12 z moczem, co świadczy o zmniejszonym jej wchłanianiu. Rozszerzony test Schillinga pozwala zróżnicować czy zaburzenia wchłaniania witaminy B12 są spowodowane niedoborem czynnika wewnętrznego (IF, Castle'a), czy upośledzeniem wchłaniania witaminy B12 z jelita krętego. W  przypadku zespołu złego wchłaniania witaminy B12 z pożywienia wynik testu Schillinga jest prawidłowy, natomiast tzw. zmodyfikowany test Schillinga z użyciem znakowanej kobalaminy związanej z białkami zwierzęcymi wykazuje zaburzenia wchłaniania witaminy B12." [1]


DIAGNOSTYKA POZIOMU WITAMINY B12 
(badania laboratoryjne)

"Normy badań laboratoryjnych w diagnostyce poziomu witaminy B12 (kobalaminy, cyjanokobalaminy) w organizmie, mogą różnić się, w zależności od punktu pobrań w jakim są wykonywane, dlatego zawsze należy odwoływać się do zakresu normy w danym laboratorium.

Witamina B12 - cena ok. 36 zł*
- ogólny pomiar stężenia witaminy B12 (kobalaminy, cyjanokobalaminy) w surowicy krwi
- badanie wykonuje się na czczo

Homocysteina (HCY) - cena ok. 39 zł*
- niedobór witaminy B12 prowadzi do wzrostu stężenia homocysteiny w surowicy krwi
- badanie wykonuje się na czczo

Czynnik wewnętrzny Castle'a (IF) i komórki okładzinowe żołądka (APCA) - cena ok. 76 zł*
- badanie polega na oznaczeniu autoprzeciwciał (P/c) przeciwko: czynnikowi wewnętrznemu Castle'a i przeciwko komórkom okładzinowym żołądka
- badanie nie wymaga specjalnego przygotowania

Badanie kwasu metylomalonowego (MMA) - cena ok. 300 zł*
- bardzo czuły i wczesny wskaźnik wykrywania niedoboru witaminy B12 we krwi na poziomie tkankowym
- badanie nie wymaga specjalnego przygotowania

Test Schillinga - cena ok. ? zł*
- badanie pozwala ocenić prawidłowość wchłaniania witaminy B12 w przewodzie pokarmowym (oceny dokonuje się na podstawie wydalania witaminy B12 wraz z moczem), przygotowanie do badania wymaga konsultacji z lekarzem, w dniu badania należy być na czczo; test składa się z 4-ch etapów:

1 etap testu (wydalanie witaminy B12 z moczem)
- badanie wymaga przyjęcia dwóch dawek witaminy B12 znakowanej radioaktywnym kobaltem, pierwsza dawka podawana jest doustnie, druga w formie iniekcji domięśniowej (wymaga dobowej zbiórki moczu)
2 etap testu (niedobór czynnika wewnętrznego, Castle'a, IF)
- w badaniu podaję sie dawkę doustną witaminy B12 znakowanej radioaktywnym kobaltem wraz z czynnikiem zewnętrznym (pacjent prowadzi dobową zbiórkę moczu)
3 etap testu (dotyczy patologicznego rozrostu bakterii)
- badanie wymaga dwu tygodniowej kuracji antybiotykowej, gdzie przyczyną złego wchłaniania są bakterie
4 etap testu (związany z nieprawidłową pracą trzustki)
- ocena wydalania witaminy B12 z moczem po 3 dniowej kuracji enzymami trzustkowymi." [2]

*ceny badań mogą różnić się, w zależności od punktu pobrań w jakim są wykonywane 


_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło
1. Niedobór witaminy B12 jako czynnik rozwoju procesu otępiennego; M. Zboch i in.; Ośrodek Badawczo-Naukowo-Dydaktyczny Chorób Otępiennych Akademii Medycznej we Wrocławiu.
2. Informacje placówek diagnostycznych. 

DRUKUJ ]
0