poniedziałek, 22 lipca 2019

cała prawda o leczeniu kanałowym zębów

wpis opracowany m.in. na podstawie publikacji naukowych
/ klinicznych interpretacji wyników badań, podręcznika anatomii, prac oryginalnych i poglądowych /

źródło fotografii: pixabay.com
♥ ♥ ♥
"W każdym zębie, zarówno mlecznym jak i stałym można wyróżnić koronę zęba, szyjkę zęba i korzeń zęba. Ząb zbudowany jest z czterech tkanek: szkliwa, zębiny, cementu korzeniowego i miazgi. Miazga wypełnia jamę zęba." [2] "Miazga (łac. pulpa dentis) jest bogato unerwioną i unaczynioną tkanką. W zależności od położenia wyróżnia się miazgę koronową, wypełniającą komorę zęba oraz miazgę korzeniową, która zlokalizowana jest w kanałach korzenia." [4] "Właściwa tkanka miazgowa łączy się z ozębną i tkankami przyzębia wierzchołkowego. Miazga ponadto może się łączyć z ozębną poprzez kanały boczne. Miazga zęba spełnia funkcję odżywczą, czuciową, tworzenia zębiny i obronną. Żywa i zdrowa miazga stanowi barierę ochronną przed wtargnięciem drobnoustrojów do organizmu. Martwa miazga to wrota zakażenia nie tylko dla tkanek okołowierzchołkowych, ale nawet dla odległych narządów.

W przypadku stwierdzenia obnażenia miazgi ("wśród głównych przyczyn obnażenia żywej miazgi można wyróżnić próchnicę, czynniki mechaniczne oraz uraz" [1]) czy zranienia miazgi, należy podjąć decyzję, czy zastosować leczenie kanałowe." Próchnicowe obnażenie miazgi ma gorsze rokowanie niż mechaniczne czy urazowe. Bardzo ważnym, może nawet kluczowym czynnikiem jest obecność mikroorganizmów w ubytku. Może to wynikać z faktu przetrwania ich po operacji ubytku lub ich wniknięcia na skutek braku szczelności (mikroprzeciek)." 


"Martwa miazga to źródło zakażenia nie tylko dla tkanek okołowierzchołkowych zęba, ale także odległych narządów, co może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. 
Pomimo wdrażania coraz to nowszych i efektywniejszych procedur opracowywania i dezynfekcji kanałów, w trakcie ich leczenia nie osiąga się niestety pełnej jałowości jamy zęba. 
Pozostające po leczeniu resztki martwej miazgi, zainfekowanej zębiny czy bakterii stanowią możliwe ognisko infekcji w organizmie, a w rezultacie chorób odogniskowych, które z czasem mogą stwarzać zagrożenie zdrowia i życia pacjenta." [3]


"Przyjrzyjmy się czynnikom dotyczącym korzeni i kanałów zębowych, które mają wpływ na przebieg leczenia kanałowego. Liczba korzeni zębowych jest charakterystyczna dla danego typu zęba, ale liczba kanałów zębowych jest już uznana za cechę osobniczą i zależną od konkretnego zęba w szczęce lub żuchwie. Korzeń to część zęba, która tkwi w zębodole i jest pokryty cementem korzeniowym, do którego wnikają włókna ozębnej, która utrzymuje korzeń (a przez to i ząb) w zębodole. Kanał korzeniowy jest elementem strukturalnym w korzeniu zęba, poprzez który biegną włókna nerwowe, naczynia krwionośne i limfatyczne tworzące miazgę zębową. Zęby mogą różnić się liczbą korzeni, liczbą kanałów (ich długością i przebiegiem) oraz liczbą otworów wierzchołkowych. Kanały mogą mieć też wspólne lub osobne ujścia w korzeniu zębowym. Wyróżnia się:
- kanały główne,
- kanały boczne (które odchodzą od kanałów głównych),
- kanały dodatkowe,
- pseudokanały (czyli kanały, które po oddzieleniu się od kanału głównego biegną jakiś czas samodzielnie, a następnie ponownie włączają się do kanału głównego,
- kanały delty korzeniowej (są to odgałęzienia boczne od głównych kanałów zębowych, które tworzą się w okolicy, gdzie kanał zębowy uchodzi do otworu wierzchołkowego zęba.









Leczenie endodontyczne komplikuje fakt, że w pojedynczym korzeniu możliwe są różne kombinacje przebiegu kanałów. W klasyfikacji Weine'a wyróżnia 4 typy tych przebiegów, w bardziej szczegółowej klasyfikacji Vertucciego wyróżnia się aż 8 typów przebiegów kanałów korzeniowych." [4] "Badania Vertucciego jednoznacznie wykazały, że kanały w korzeniach zębów mają u różnych osobników różną konfigurację. Podejmowano więc próby ich klasyfikowania, wskazując jednocześnie na ogromną różnorodność anatomiczną systemów kanałów korzeniowych.

Dodatkowa CIEŚŃ między kanałami w korzeniu zęba!
W 1971 roku po raz pierwszy wspomniano o połączeniach poprzecznych pomiędzy kanałami w korzeniach zębów. Dwa lata później połączenie poprzeczne nazwano jako siateczkowate, a w 1995 roku pojawił się już w piśmiennictwie termin cieśni. W stomatologii terminem cieśni określa się wąską przestrzeń o wstęgowatym kształcie znajdującą się pomiędzy dwoma lub więcej kanałami w jednym korzeniu zęba. Cieśń zwana jest także korytarzem lub bocznym połączeniem.

W cieśni znajduje się miazga zęba w przypadku zębów żywych, lub jej martwe resztki w przypadku zębów martwych. W zębach, które mają wypełnione kanały, cieśń międzykanałowa może być wypełniona resztkami martwej miazgi lub też opiłkami zębiny, powstałymi podczas opracowywania kanałów, zawierać mikroorganizmy, ich produkty przemiany materii lub też warstwę mazistą, powstałą podczas chemo-mechanicznego opracowywania kanałów. Może być wypełniona gutaperką lub uszczelniaczem. Mogą w niej występować też zwapnienia." [5]

"Każde leczenie endodontyczne zęba martwego ze zmianą okołowierzchołkową rozpoczyna się niewiadomą, jeśli  chodzi o jego powodzenie, ponieważ często potrzeba wielu miesięcy, a nawet lat, aby doszło do całkowitego wyleczenia zmiany okołowierzchołkowej." [6]

DODATKOWE INFORMACJE:
- "Miejscowymi czynnikami determinującymi odpowiedź miazgi są; stany patologiczne toczące się w zębie, np. próchnica i proces zapalny miazgi, który objawia się jako ból samoistny zębów. Obecność w jamie ustnej zębów ze zmianami patologicznymi, w szczególności dotyczących miazgi i tkanek podporowych zęba, niesie ryzyko choroby odogniskowej, ze względu na to, że są one źródłem bakterii." [7]
- "Bakteria Campylobacter rectus jest bakterią spotykaną wyłącznie w jamie ustnej, występuje w masach zgorzelinowych w kanale zęba i w zmienionych zapalnie tkankach przyzębia. Ma zdolność przenikania bariery łożysko-krew i może wywołać poród przedwczesny, jeżeli matka cierpi na zapalenie przyzębia. Istnieją badania wskazujące na ponad 7-krotnie większe ryzyko wystąpienia takiej sytuacji przedwczesnego porodu." [8]
- "Infekcje zębów i okostnej (zapalenie zębopochodne) także mogą wywołać zapalenie zatok szczękowych (przeważnie zapalenie obejmuje jednak całość zatok przynosowych). Może do nich dojść także przy niewłaściwie wykonanym leczeniu kanałowym czy niewłaściwie założonym implancie. Zatoki (szczękowe) przez swoją lokalizację w trzonie szczęki podatne są na powikłania spowodowane źle dobranym leczeniem zębów. Często występują komplikacje po leczeniu kanałowym, a na skutek przewlekającego się (zębopochodnego) zapalenia zatok dochodzi do zmian około wierzchołkowych zębów." [9]
- "Stwierdzono większą liczbę powikłań przy próbach leczenia miazgi, gdyż zmniejszone siły obronne i reparacyjne miazgi zęba prowadzą do występowania powikłań. Nie należy doprowadzać do zbyt pochopnego dewitalizowania miazgi, gdyż zęby martwe mogą być potencjalnym ogniskiem zakażenia." [10]
- "Preparaty wodorotlenku wapnia, stosowane w leczeniu kanałowym, nie stanowią długotrwałej bariery w stosunku do bakterii. Po kilku latach w miazdze nim zaopatrzonej zaobserwowano objawy infekcji i martwicy związane z obecnością szczelin w moście zębinowym." [11]

_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło /publikacje naukowe i inne/
1. Bezpośrednie pokrycie miazgi w zębach stałych u dzieci - rodzaje obnażeń miazgi, wskazania do leczenia; M. Kolasa, J. Szczepańska; Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego UM w Łodzi.
2. Anatomia zębów stałych i stomatologia zachowawcza, podręcznik dla studentów stomatologii pod redakcją D. Piątowskiej; Bestdom Dentonet.pl.
3. Leczenie biologiczne miazgi zębów stałych; P. Makowiecki i in.; Katedra i Zakład Stomatologii Zachowawczej i Endodoncji Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.
4. Ile ten ząb ma kanałów a ile korzeni?; lek. dent. M. Krufczyk; Portal Stomatologiczny, dentysta.eu.
5. Występowanie cieśni międzykanałowych w zębach przedtrzonowych i trzonowych stałych. Badania in vitro; M. Biegańska; Katedra i Zakład Stomatologii Zachowawczej UM Gdańsk.
6. Analiza wybranych czynników klinicznych i anatomicznych w podjęciu decyzji: ząb czy implant; M. Szadowski i in.; Zakład Chirurgii Stomatologicznej, Instytut Stomatologii, UM Warszawa.
7. Fizjologiczne i patologiczne zmiany zachodzące w zębach i przyzębiu związane z wiekiem; K. Barczak i in.; Katedra i Zakład Stomatologii Zachowawczej i Endodoncji, Pomorski UM w Szczecinie.
8. Campylobacter rectus - charakterystyka drobnoustroju oraz jego rola w zapaleniach dziąseł i przyzębia; J. Kowalski; Instytut Stomatologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny.
9. Diagnostyka i leczenie zatok szczękowych w aspekcie leczenia implantologicznego; M. Michalik; Klinika Stomatologiczna Trio-Dent, Warszawa.
10. Zmiany w jamie ustnej u chorych na cukrzycę insulinozależną; A. Kurnatowska; Zakład Periodontologii i Chorób Błony Śluzowej Jamy Ustnej Katedry St. Zachowawczej i Endodncjii i Periodontologii UM w Łodzi.
11. Możliwości naprawcze i obronne miazgi w procesie próchnicowym; J. Łapińska i in.; Zakład Stomatologii Zachowawczej i Chorób Przyzębia Akademii Medycznej w Białymstoku.

[ DRUKUJ ]

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz