piątek, 26 lipca 2019

mediatory stanu zapalnego - zęby i infekcje zębopochodne

wpis opracowany m.in. na podstawie publikacji naukowych
/ przeglądu badań epidemiologicznych, sprawozdań z niezależnych panelów, prac poglądowych / 

źródło fotografii: pixabay.com


♥ ♥ ♥
"Zdrowy organizm ma prawidłowo funkcjonujące mechanizmy utrzymujące jego homeostazę. Wykazują one zdolność do neutralizacji czynnika uszkadzającego struktury tkankowe lub narządowe. Reakcja organizmu na pojawiający się czynnik uszkadzający przejawia się odczynem zapalnym. Odczyn zapalny jest wyrazem swoistej, ukierunkowanej i wzmożonej odpowiedzi biochemicznej, hematologicznej oraz immunologicznej na poziomie lokalnym i ogólnoustrojowym. Odpowiedź zapalna ma charakter wieloetapowy, rozłożony w czasie, charakteryzujący sie dynamiką, określającą przebieg ostry lub przewlekły.

Umiarkowany odczyn zapalny jest korzystny dla organizmu, ponieważ prowadzi do usuwania produktów martwiczych, wydalania egzotoksyn i endotoksyn wraz z wysiękiem. Dochodzi tu do przewagi procesów przywracających homeostazę nad procesami destrukcyjnymi. W reakcji zapalnej wyróżnia się fazę ostrą trwającą od kilkudziesięciu sekund do prawie 12 godzin od zadziałaniu bodźca, która przechodzi następnie w fazę przewlekłą. W fazie reakcji utajonej, krótko po zadziałaniu bodźca pojawiają się wczesne mediatory zapalne. " [1]

MEDIATORY STANU ZAPALNEGO

"Najbardziej znanym miernikiem stanu zapalnego jest tzw. odczyn Biernackiego (OB), będący już od lat wyznacznikiem stopnia nasilenia reakcji zapalnej organizmu." [2] "OB jest badaniem pozwalającym na wykrywanie i monitorowanie przewlekłych stanów zapalnych organizmu, związanych ze zmianami stężenia białek we krwi. Badanie jest przydatne w diagnostyce chorób związanych ze stanem zapalnym organizmu oraz szeregu chorób przewlekłych." [3]

"Do nowszych markerów odczynu zapalnego należą: stężenie CRP we krwi (jako spektakularnego białka ostrej fazy). Wydzielanie białka C-reaktywnego jest starym pod względem ewolucyjnym mechanizmem obrony nieswoistej, który stał się obecnie najpowszechniej oznaczanym markerem stanu zapalnego. Wydzielanie i produkcja CRP zachodzi w wątrobie. Fizjologiczną rolą tego białka jest ułatwienie fagocytozy bakterii patogennych. Stanowi to podstawowy system nieswoistej odpowiedzi immunologicznej, która zostaje zainicjowana najwcześniej w odpowiedzi na destrukcję tkanek gospodarza." [2] "CRP (białko C-reaktywne) jest szybkim i czułym wskaźnikiem ostrych stanów zapalnych o rożnym pochodzeniu." [3]

"Kolejnym miernikiem stanu zapalnego w organizmie jest liczba białych krwinek (leukocytów), która fizjologicznie mieści się w przedziale 4-11 tys./µl. Zwiększa się w przypadkach zakażeń ostrych i przewlekłych, chorobach autoimmunologicznych, nowotworach oraz martwicy." [2] "Parametry opisujące układ białokrwinkowy pozwalają na wstępną diagnostykę min. niedoborów odporności, stanów zapalnych i infekcji." [3] "WBC (leukocyty) jest jednym z najczęściej stosowanym mediatorem stanu zapalnego i odgrywa istotną rolę we wczesnych etapach odpowiedzi immunologicznej na bodźce zapalne." [9]

"Do grupy mediatorów zajmujących główne miejsce w patomechnizmie chorób przyzębia należą interleukiny. Przedstawicielami tej grupy cytokin prozapalnych działających wielokierunkowo na inicjację i progresję stanu zapalnego są IL-1 oraz IL-6." [2] "Interleukiny (IL) tworzą jedną grupę cytokin (białek układu odpornościowego), służącą m.in. do komunikowania się komórek układu odpornościowego, które stanowią elementy odporności wrodzonej i nabytej. Są to substancje o charakterze białkowym, produkowane głównie przez leukocyty." [4] "Interleukina IL-1 jest stymulatorem wytwarzania CRP w wątrobie." [9]

Ostatnim z mierników stanu zapalnego jest "fibrynogen, który należy do białek ostrej fazy wytwarzanych w wątrobie. W procesie krzepnięcia ulega przekształceniu w fibrynę. [3] "Stwierdzono, że fibrynogen, jako białko ostrej fazy, odgrywa istotną rolę w usuwaniu bakterii i płytek krwi. [1] "Istnieją prace, potwierdzające wpływ złej higieny jamy ustnej na zwiększenie stężenia fibrynogenu w surowicy krwi, również zakażenia odogniskowe zębów mogą powodować wzrost stężenia fibrynogenu jako mediatora zapalnego." [8]

Pamiętaj!

"Ze względu na rodzaj energii powodującej odczyn zapalny struktur tkankowych wyróżnia się m.in. czynniki natury biologicznej: bakterie, wirusy, grzyby, pierwotniaki, egzotoksyny i endotoksyny." [1] "Bakterie obecne w jamie ustnej są źródłem patogennych czynników (chemotoksyn, enzymów, endotoksyn, swoistych antygenów) aktywujących odpowiedź immunologiczną i zapalną gospodarza. Niewielkie ilości uwalnianych w ten sposób mediatorów zapalnych może prowadzić do ogólnoustrojowej reakcji zapalnej." [5]

"Zapalenie przyzębia jest przyczyną miejscowego i ogólnego wzrostu mediatorów zapalnych, takich jak białko C-reaktywne (CRP), fibrynogen, interleukina IL-1 i IL-6." [6] "Wydzielanie do krwiobiegu matki mediatory zapalne wpływają na nieprawidłową absorpcję składników odżywczych, w szczególności lipidów, na poziomie łożyska, co może skutkować niską masą urodzeniową." [7]

"W reakcjach ogólnoustrojowych związanych z odczynem zapalnym dochodzi do wzrostu wydzielania wielu różnych hormonów, m.in. hormonów tarczycy." [1]

"Nieleczone infekcje zębopochodne wykazują tendencję do szybkiego rozprzestrzeniania się i zajmowania kolejnych przestrzeni anatomicznych w obrębie głowy i szyi. Mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia, ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo z drogami oddechowymi i mózgiem." [10]


_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło /publikacje naukowe i inne/
1. Charakterystyka odczynu zapalnego; I. Całkosiński i in.; Katedra i Zakład Biochemii Lekarskiej Akademii Medycznej we Wrocławiu.
2. Zapalenie przyzębia jako czynnik ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego, A. Miskiewicz, G. Szparecki; Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
3. Diagnostyka, Laboratoria Medyczne; www.diag.pl.
4. Cytokiny z rodziny interleukiny 1; B. Tokarz-Deptuła i in.; Katedra Mikrobiologii i Immunologii, Wydziału Nauk Przyrodniczych, Uniwersytet Szczeciński.
5. Choroby przyzębia a ryzyko chorób sercowo-naczyniowych - przegląd badań epidemiologicznych; A. Kłosińska i in.; Instytut Stomatologii, Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum w Krakowie.
6. Sprawozdanie z niezależnego panelu ekspertów na temat związku chorób przyzębia a chorobami ogólnoustrojowymi; R. Górska; Instytut Stomatologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny.
7. Profilaktyka stomatologiczna i postępowanie lecznicze u kobiet w ciąży; E. Pels i in.; Katedra Stomatologii Wieku Rozwojowego, Uniwersytet Medyczny w Lublinie.
8. Stan jamy ustnej u pacjentów z zawałem serca oraz ze stabilną dławicą piersiową; M. Włosowicz i in.; Kliniczny O/Kardiologii Świętokrzyskiego Centrum Kardiologii Szpitala Zespolonego w Kielcach.
9. Ocena wybranych laboratoryjnych parametrów stanu zapalnego u chorych na pierwotne nadciśnienie tętnicze; A. aszczuk i in.; Katedra i Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej UM w Poznaniu.
10. Infekcje zębopochodne - przegląd piśmiennictwa; P. Piekoszewska-Ziętek i in.; Zakład Stomatologii Dziecięcej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

[ DRUKUJ ]

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz