czwartek, 18 lipca 2019

zdrowie zaczyna się od zębów

wpis opracowany na podstawie publikacji naukowych
/ klinicznych interpretacji wyników badań, przeglądu badań epidemiologicznych, prac oryginalnych i poglądowych, sprawozdań z niezależnych panelów oraz opisu przypadków publikacji kazuistycznych / 

źródło fotografii: pixabay.com



♥ ♥ ♥
"Jama ustna stanowi obszerny rezerwuar przestrzenny dla rozwoju i kolonizacji mikroorganizmów: bakterii, grzybów, pierwotniaków i wirusów. Dominującą grupę stanowią bakterie, w liczbie około 600 gatunków. Już w ciągu kilku godzin od oczyszczenia zębów powierzchnie te zasiedlane są przez ziarenkowce, gronkowce, bakterie gram-dodatnie i gram-ujemne oraz grzyby Candida. Oznacza to, że przy niedostatecznej higienie w ciągu kilku dni rozwija się złożony biofilm mieszany bakteryjno-grzybiczy. Zdolność do tworzenia biofilmu decyduje o patogenności mikroorganizmów i wzroście zakaźności. Niedostateczna higiena jamy ustnej przyczynia się do stanu zapalnego błony śluzowej jamy ustnej i zapalenia dziąseł. Już w 1940 roku znany był wpływ mikroflory bakteryjnej jamy ustnej na funkcjonowanie organizmu, a pod koniec ubiegłego wieku badanie tego zagadnienia rozwinęło się na szeroką skalę i przyniosło niezwykłe dowody:
- niedostateczna higiena jamy ustnej jest istotnym źródłem infekcji dolnych dróg oddechowych poprzez aspirację patogenów z błony śluzowej nosogardła oraz połykanie;
- cytokiny (białka układu odpornościowego) uwalniane podczas infekcji wywołanej mikroflorą płytki w jamie ustnej mogą być transportowane do płuc, gdzie pobudzają lokalne procesy zapalne poprzedzające kolonizację patogenów dolnych dróg oddechowych i wywołują w ten sposób zapalenie płuc, które jest szóstą na świecie przyczyną zgonów;
- znany jest również związek pomiędzy bakteriami nosogardła a przewlekłą chorobą obturacyjną płuc;
- w ciężkiej chorobie przyzębia zwiększa się nasilenie cukrzycy i komplikuje kontrola metaboliczna;
- infekcje jamy ustnej mogą wywołać przewlekły stan insulinooporności, przyczyniając się do cyklu hiperglikemii, aktywując klasyczną drogę degradacji tkanek;
- przewlekłe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej ma znaczący wpływ na przebieg osteoporozy;
- bakterie jamy ustnej powodują agregację (łączenie) płytek krwi, prowadzących do powstania  zakrzepów i mogą przyczyniać się do rozwoju miażdżycy naczyń krwionośnych, co stwarza zagrożenie zawału serca i udaru mózgu;
- ponadto ciągły stan zapalny błony śluzowej przyczynia się do wzrostu stężenia białka C-reaktywnego CRP, które powoduje powstanie blaszki miażdżycowej i ryzyko zawału mięśnia sercowego;
- niedostateczna higiena jamy ustnej powoduje zaburzenia mikroflory bakteryjnej, a przewlekłe mikrourazy błony śluzowej prowadzą do zaburzeń sercowo-naczyniowych." [1]
- "Zapalenie przyzębia jest identyfikowane jako poważny czynnik sprzyjający zapadalności na infekcyjne zapalenie wsierdzia i dotyczy zmian anatomicznych kojarzonych z infekcją zębopochodną, której czynnikiem etiologicznym są paciorkowce jamy ustnej;
- w badaniach klinicznych wykazano, iż podwyższone stężenie trójglicerydów korelowało ze zwiększeniem ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, ponadto wykazano dodatnią korelację między nasileniem zapalenia przyzębia a stężeniem we krwi trójglicerydów, LDL oraz poziomu glikemii." [2]
- "Bakteria Campylobacter rectus jest bakterią spotykaną wyłącznie w jamie ustnej, występuje w masach zgorzelinowych w kanale zęba i w zmienionych zapalnie tkankach przyzębia. Ma zdolność przenikania bariery łożysko-krew i może wywołać poród przedwczesny, jeżeli matka cierpi na zapalenie przyzębia. Istnieją badania wskazujące na ponad 7-krotnie większe ryzyko wystąpienia takiej sytuacji przedwczesnego porodu." [3] 
- "Występowanie choroby przyzębia koreluje z uszkodzeniem nerek i ich niewydolnością. Potwierdzono to zarówno u zwierząt doświadczalnych, u których indukowano zapalenie przyzębia, ja i u ludzi z populacji ogólnej. Co więcej choroba przyzębia może być czynnikiem ryzyka zgonu u osób z chorobami nerek;
- udowodniono, że u pacjentów z chorobami przyzębia dochodzi do powstania ogólnoustrojowego stanu zapalnego o niewielkim nasileniu;
- choroby przyzębia inicjują procesy zapalno-immunologiczne prowadzące do uszkodzenia dziąseł i tkanek utrzymujących ząb w zębodole. Nieleczony stan zapalny powoduje ból, prowadzi do krwawienia dziąseł, doprowadzając do obniżania się korzeni zębowych, rozchwiania i w końcu utraty uzębienia." [4]
- "Bakterie płytki nazębnej wytwarzają enzymy proteolityczne (proteazy), egzo- i endotoksyny oraz produkty przemiany materii, które wnikają do szczeliny dziąsłowej i dalej do krwi. Obecność stanu zapalnego lub zmian chorobowych w narządach, do których dotarły drobnoustroje, stwarza warunki korzystne dla ich przetrwania i dla dalszego namnażania się." [5]
- "Obecność w jamie ustnej zębów ze zmianami patologicznymi, w szczególności dotyczących miazgi i tkanek podporowych zęba, niesie ryzyko choroby odogniskowej, ze względu na to, że są one źródłem bakterii." [6]
- "Infekcje zębów i okostnej (zapalenie zębopochodne) także mogą wywołać zapalenie zatok szczękowych (przeważnie zapalenie obejmuje jednak całość zatok przynosowych). Może do nich dojść także przy niewłaściwie wykonanym leczeniu kanałowym czy niewłaściwie założonym implancie. Zatoki (szczękowe) przez swoją lokalizację w trzonie szczęki podatne są na powikłania spowodowane źle dobranym leczeniem zębów. Często występują komplikacje po leczeniu kanałowym, a na skutek przewlekającego się (zębopochodnego) zapalenia zatok dochodzi do zmian okołowierzchołkowych zębów." [7]
- "Bakterie bytujące w jamie ustnej mogą wpływać na wystąpienie lub zaostrzenie chorób układu oddechowego, takich jak bakteryjne zapalenie płuc;
- zmiany infekcyjne zębopochodne mogą wpływać na ogólny stan zdrowia człowieka; a wysiew drobnoustrojów do krwi może być przyczyną infekcji ogólnoustrojowych i zmian zapalnych w narządach odległych od jamy ustnej;
- w wyniku procedur stomatologicznych, podczas codziennych czynności (żucie pokarmów, zabiegi higieniczne), przy użytkowaniu aparatów ortodontycznych może dojść do uwolnienia bakterii do krwiobiegu, gdzie reagują z przeciwciałami krążącymi, formując kompleksy immunologiczne, wywołujące ostre i przewlekłe stany zapalne w miejscach, w których są nagromadzone. Czas trwania bakteriemii wynosi około 30 minut, ze szczytem w ciągu kilku minut.

Wśród chorób wiązanych patogenicznie z infekcjami w jamie ustnej, (których przyczyną mogą być m.in. próchnica zębów, zapalenie i martwica miazgi, niepowodzenie leczenia endodontycznego, stany zapalne przyzębia, zęby zatrzymane, zaropiałe torbiele, stany zapalne kości, pozostawione korzenie zębów); wymienia się następujące: infekcje zapalne wsierdzia, zapalenie płuc, choroba wieńcowa, zapalenie śródpiersia, zapalenie mięśnia sercowego, udar mózgu, niedokrwistość, osteoporoza, reumatoidalne zapalenie stawów, dna moczanowa, ropień mózgu, zapalenie tęczówki, rogówki, nerwu wzrokowego, angina i sepsa. Wielu autorów stwierdza, że źródłem tych infekcji są najczęściej zęby trzonowe (ponad 70% przypadków), a najczęstszą przyczyną wydają się być patologie miazgi zęba oraz zapalenia przyzębia.

Już w czasach starożytnych zaobserwowano, że istnieje związek między ogólnym stanem zdrowia a jakością uzębienia. Tematyką tą zajmowali się lekarze asyryjscy, egipscy i greccy. Szkodliwość oraz potencjalna śmiertelność infekcji pochodzenia zębowego jest wciąż traktowana zbyt pobłażliwie, zarówno przez pacjentów jak i lekarzy. Znaczącą rolę w leczeniu infekcji zębopochodnych ma lekarz pierwszego kontaktu, do którego zgłasza się pacjent." [8] "Ważne jest zatem, aby do rutynowego badania chorych została włączona ocena jamy ustnej, której powinni dokonywać interniści lub lekarze podstawowej opieki zdrowotnej." [4]

_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło /publikacje naukowe/
1. Wpływ higieny jamy ustnej i uzupełnień protetycznych na zdrowie ogólne; D. Przybyłowska, E. Mierzwińska-Nastalska; Instytut Stomatologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny.
2. Zapalenie przyzębia jako czynnik ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego, A. Miskiewicz, G. Szparecki; Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
3. Campylobacter rectus - charakterystyka drobnoustroju oraz jego rola w zapaleniach dziąseł i przyzębia; J. Kowalski; Instytut Stomatologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny.
4. Choroby przyzębia a układ sercowo-naczyniowy - kliniczna interpretacja badania stomatologicznego; E. Franek, R. Górska; Zakład Badawczo-Leczniczy Endokrynologii w Warszawie i Instytut Stomatologii WUM.
5. Choroby przyzębia a ryzyko chorób sercowo-naczyniowych - przegląd badań epidemiologicznych; A. Kłosińska i in.; Instytut Stomatologii, Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum w Krakowie.
6. Fizjologiczne i patologiczne zmiany zachodzące w zębach i przyzębiu związane z wiekiem; K. Barczak i in.; Katedra i Zakład Stomatologii Zachowawczej i Endodoncji, Pomorski UM w Szczecinie.
7. Diagnostyka i leczenie zatok szczękowych w aspekcie leczenia implantologicznego; M. Michalik; Klinika Stomatologiczna Trio-Dent, Warszawa.
8. Infekcje zębopochodne - przegląd piśmiennictwa; P. Piekoszewska-Ziętek i in.; Zakład Stomatologii Dziecięcej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

[ DRUKUJ ]

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz