niedziela, 8 września 2019

antykariogenne składniki diety

wpis opracowany na podstawie publikacji naukowych
/ prac oryginalnych i poglądowych /

źródło fotografii: pixabay.com







♥ ♥ ♥
Wiadomo, że "dieta stanowi ważny element profilaktyki przeciwpróchnicowej. Bezpośredni wpływ nawyków żywieniowych na stan jamy ustnej wynika z miejscowego działania pokarmu na środowisko jamy ustnej. Duże znaczenie dla rozwoju próchnicy mają również częstotliwość spożywania i konsystencja pokarmów." [1] "Aby skutecznie zmniejszyć ryzyko próchnicy należy wziąć pod uwagę wiele przyzwyczajeń dietetycznych. Wśród produktów spożywczych, wchodzących w skład diety, na szczególną uwagę zasługują te pokarmy i ich składniki, które mają właściwości przeciwpróchnicotwórcze (antykariogenne), a dodatkowo wpływają korzystnie na ogólny stan zdrowia. Wśród nich warto wymienić nieprzetworzone pokarmy roślinne. Do tych wpływających dobroczynnie na stan twardych tkanek zęba zalicza się m.in. spożywanie probiotyków, niepróchnicotwórczych substancji słodzących (np. ksylitol), produktów bogatobłonnikowych czy bezcukrowych gum do żucia. 

Produkty bogatobłonnikowe - surowe warzywa i owoce oraz pełnoziarniste produkty zbożowe zwiększają wydzielanie śliny, ułatwiają usuwanie resztek pokarmowych. Warto w tym miejscu podkreślić, że ślina działa w jamie ustnej nie tylko jako bufor ładunku kwaśnego, ale wywiera także działanie przeciwbakteryjne, usuwa resztki pokarmowe z przestrzeni międzyzębowych i wspomaga remineralizację szkliwa. Wszystkie te działania odgrywają ważną rolę w zapobieganiu próchnicy.
Bez cukrowe gumy do żucia - zawierają bezcukrowe substancje słodzące (np. ksylitol), mechanicznie i smakowo pobudzając wydzielanie śliny, przez co przyspieszają neutralizację kwasów w jamie ustnej i przywracają obojętny odczyn śliny. 
Probiotyki - wyniki badań sugerują ich hamujące działanie na rozwój bakterii próchnicotwórczych.[2]
"Ksylitol - substytut cukru, jest alkoholem drzewnym (cukier drzewny lub brzozowy). Występuje naturalnie w niektórych owocach i warzywach, jest ekstrahowany z brzozy, buku, owsa, kukurydzy lub wytłoków trzciny cukrowej. Wykazuje działanie przeciwpróchnicowe (nie jest metabolizowany przez bakterie kariogenne). Jest dodawany do wielu produktów żywnościowych (np. gum do żucia), płukanek do zębów i nitek dentystycznych.

Przy wyborze produktów spożywczych należy wziąć pod uwagę zawartość cukru i prawdopodobny czas retencji pokarmu na powierzchni zęba (konsystencja i kleistość), na przykład kakao posiada potencjał antykariogenny (przeciwpróchnicowy), jednak spożycie czekolady obniża pH do poziomu krytycznego dla szkliwa. Gorzka czekolada jest mniej kariogenna niż mleczna. Kariogenność czekolady zwiększa dodatek rodzynek i owoców.

Wskazane jest spożywanie: produktów zawierających błonnik, zwłaszcza twardych, surowych warzyw i owoców (woda zawarta w owocach i warzywach oraz stymulacja wydzielania śliny zmniejsza efekt zawartych w nich cukrów) oraz ziaren zbóż i produktów pełnoziarnistych (bogate źródło potasu, magnezu, selenu, cynku, witamin z grupy B (B1, B2, B6, PP, foliany) i witaminy E). Gryzienie twardych, bogatych w błonnik pokarmów sprzyja wydzielaniu śliny stymulowanej; i produktów zawierających białka bogate w argininę (np. nasion słonecznika, dyni, kabaczka, orzechy, kokos, fasola, soja i arbuz), które posiadają zdolność szybkiego podwyższania pH." [3] "Pożywienie bogate w wapń, fosforany i białka ogranicza rozwój próchnicy. Pokarmy z ich zawartością mogą brać udział w procesach remineralizacji szkliwa zębów." [4] 

"W ostatnich latach wzrasta zainteresowanie naturalnymi składnikami pokarmowymi, które oddziałują na rezydentną florę jamy ustnej w aspekcie zarówno promowania korzystnych gatunków drobnoustrojów, jak i hamowania wzrostu i metabolizmu bakterii związanych z chorobą próchnicową. Wśród nich na szczególną uwagę zasługują związki polifenolowe. Polifenole tworzą szeroką grupę naturalnych substancji (związków chemicznych) występujących powszechnie w diecie. Polifenole, jako naturalne składniki pożywienia, mogą oddziaływać na bytującą w jamie ustnej mikroflorę, powodując hamowanie wzrostu i metabolizmu bakterii próchnicotwórczych i promując przez to wzrost korzystnych gatunków drobnoustrojów.

Polifenole znajdziemy w wielu roślinach, owocach, warzywach, nasionach oraz liściach niektórych drzew. Zawierają je płatki zbożowe, kakao, czekolada, suche rośliny strączkowe, soki owocowe, herbata, kawa naturalna i zbożowa. Zawarte są także w stosowanych kulinarnie ziołach i przyprawach, takich jak: kolendra, oregano, koper, pietruszka, rozmaryn, tymianek, szałwia, cynamon, goździki, gałka muszkatołowa, imbir, kurkuma i czosnek. Działają m.in. przeciwzapalnie i hamują liczbę kolonii bakterii w ślinie." [5]

"Przykłady produktów pożądanych w jadłospisie:
- owoce (np. jabłka, truskawki) i surowe warzywa,
- ciemne pieczywo,
- orzechy i ziarna,
- humus,
- gorzka czekolada w niewielkiej ilości,
- niesłodzone bezcukrowe gumy do żucia (z ksylitolem),
- woda mineralna niegazowana
- kakao naturalne,
- herbata (inna niż owocowa),
- kawa bez cukru,
- ksylitol." [3]


_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło /publikacje naukowe /
1. Rola prawidłowego żywienia w okresie ciąży w aspekcie profilaktyki próchnicy zębów u dziecka i matki; R. Chałas i in.; Katedra i Zakład Stomatologii Zachowawczej z Endodoncją, UM w Lublinie.
2. Rola diety w kontroli choroby próchnicowej. Stanowisko grupy roboczej ds. zapobiegania próchnicy u populacji osób dorosłych; A. Kwiatkowska i in.; Oddział Stomatologii Zachowawczej, UM w Warszawie.
3. Stanowisko polskich ekspertów dotyczące zasad żywienia dzieci i młodzieży w aspekcie zapobiegania chorobie próchnicowej; D. Olczak-Kowalczyk i in.; Zakład Stomatologii Dziecięcej, UM Warszawa.
4. Praktyka stomatologiczna u dzieci; M. Starczewska, K. Emerich; Poradnia Stomatologii Dziecięcej i Rodzinnej, Gdański Uniwersytet Medyczny.
5. Pożywienie a próchnica zębów. Część 2. Żywność zawierająca polifenole; D. Olczak-Kowalczyk i in.; Departament Stomatologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny w Warszawie.

DRUKUJ ]

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz