poniedziałek, 23 września 2019

stomatologia holistyczna

wpis opracowany na podstawie publikacji naukowych
/ artykułów gazety lekarskiej, prac oryginalnych i poglądowych /

źródło fotografii: pixabay.com



♥ ♥ ♥
"Holizm (od greckiego holos - całość), jako pojęcie wprowadził do filozofii we wczesnych latach 20. dwudziestego wieku Jan Christiaan Smuts, południowoafrykański polityk, filozof i wojskowy. Pogląd ten zakłada, że wszelkie zjawiska tworzą całościowe układy podlegające swoistym prawidłowościom, których nie można ocenić na podstawie wiedzy o prawidłowościach rządzących ich składnikami. Upraszczając to sformułowanie można powiedzieć, że całości nie da się sprowadzić do sumy jej składników.

Idea całościowego podejścia w medycynie jest jednak znacznie starsza. Słowa przypisywane Hipokratesowi "by leczyć ciało ludzkie, konieczna jest wiedza o całości zjawisk" to idea obecnego poglądu holistycznego w medycynie. Uważał on bowiem, że człowiek pozostaje w ścisłym związku ze swoim środowiskiem, ale przede wszystkim, że należy leczyć człowieka, a nie konkretną chorobę.

Tradycyjnie za holistyczną medycynę uważana jest starożytna medycyna chińska, która uznaje wzajemne powiązanie psychiki i ciała. Istotę chińskiej nauki stanowi teoria "yin" i "yang". Na niej opiera się wiedza o leczeniu, ściśle powiązana z filozofią Wschodu. Założeniem jest, że wszechświat składa się z dynamicznych i wzajemnie na siebie oddziałujących sił, a warunkiem istnienia życia jest nieustanny przepływ energii określanej jako "qi" - rozumiana jako ożywcza siła napędowa. Spokojny przepływ "qi" między człowiekiem a światem, a także w samym organizmie oznacza zdrowie ciała i ducha. Objawy choroby pojawiają się, gdy przepływ energii ustaje lub jest zaburzony. Celem medycyny chińskiej jest przywrócenie harmonijnego przepływu energii. Dlatego warunkiem zdrowia jest utrzymanie stanu równowagi między "yin" i "yang" - między różnymi narządami organizmu oraz naszył ciałem a środowiskiem." [1] "Energia qi przepływa wzdłuż meridianów (12 głównych i 8 dodatkowych)." [2] "Cała powierzchnia ciała jest pokryta siecią meridianów - kanałów energetycznych. Każdy z tych meridianów przechodzi przez konkretny ząb lub konkretną grupę zębów i jest powiązany z pewnymi anatomicznymi strukturami i narządami, Zapalenie lub zaburzenia w konkretnym rejonie jamy ustnej prawie zawsze prowadzą do zaburzeń w obszarze tego meridianu." [3]

Przeczytaj! 
o relacji każdego zęba do ogólnego stanu zdrowia

"Wzrasta tendencja powrotu do modelu holistycznego uznającego wzajemne powiązanie psychiki i ciała. Teoretyczne założenia holizmu nie wzbudzają raczej większych wątpliwości ani lekarzy ani pacjentów, przeciwnie, stają się przedmiotem troski o to, co należy poprawić i zmienić. Medycyna holistyczna kładzie duży nacisk na profilaktykę i zdrowy styl życia." [1] "Holistyczny model zdrowia wyrósł z potrzeby odmiennego spojrzenia na sytuację życiową pacjenta, uwzględniającego również te obszary jego funkcjonowania, które były dotąd pomijane w ocenach klinicznych. Zdrowie w tym modelu przedstawiane jest jako stan równowagi dynamicznej organizmu i jest usytuowane pomiędzy hipotetycznym optimum zdrowia i klinicznym stadium choroby.

Holistyczny model zdrowia zakreślił perspektywę zdrowia opartą na płaszczyznach:
- fizycznej (funkcjonowanie biologiczne organizmu jako całości),
- psychicznej (funkcjonowanie poznawcze i emocjonalne),
- społecznej (zdolność do utrzymywania prawidłowych relacji międzyludzkich),
- duchowej (związanej z osobistymi przekonaniami, wierzeniami czy praktykami religijnymi)." [4]

"Założenia medycyny holistycznej:
- pacjent stanowi całość (ciało, umysł, dusza, emocje)
- pacjent jest człowiekiem, a nie jednostką chorobową
- pacjent czynnie uczestniczy w procesie leczenia
- leczenie skupia się na przyczynie choroby, nie tylko na łagodzeniu objawów
- równowaga na wszystkich poziomach życia stanowi podstawę zdrowia i szczęścia." [1]

"Podejście holistyczne uznaje odrębność psychospołeczną każdego chorego i poszukuje sposobów leczenie najlepiej dostosowanych do jego indywidualnych potrzeb, przyjmując tezę o wyjątkowości każdego życia przy zwyczajności przeżywanej choroby. Holistyczna perspektywa zdrowia jest w zgodzie z perspektywą zdrowia WHO, która definiuje je jako stan dobrego samopoczucia psychicznego, fizycznego i społecznego, a nie tylko brak choroby czy niepełnosprawności. Człowieka nie należy rozpatrywać jako wyłącznie sumy narządów, gdyż każda całość jest czymś więcej niż prostą sumą jej części. Człowiek jest czymś więcej niż rzeczywistością biologiczną." [4]

HOLISTYCZNA STOMATOLOGIA

"Tę całościową koncepcję pojmowania przyjmuje się coraz częściej w stomatologii, traktując człowieka nie jako zlepek różnych części ciała, lecz jak organizm, którego prawidłowe funkcjonowanie zapewnione jest przez sprawne działanie istniejących w nim układów i narządów, a zakłócenie pracy w jednym obszarze wpływa na funkcjonowanie innych rejonów. Zatem jeśli pacjent zgłasza problem, stomatolog ujmujący zjawisko holistycznie przeanalizuje wpływ czynników przeszłych na powstanie problemu i zajmie się leczeniem, które będzie optymalnym rozwiązaniem problemów obecnych i tych, które mogłyby się pojawić za kilka czy kilkanaście lat.

W praktyce oznacza to, że dentysta:
  • zwróci uwagę na ścisłe związki między trybem życia, nawykami, zdrowiem jamy ustnej i zębów a resztą układów i narządów w organizmie, oraz na powiązania odwrotne, czyli wpływ chorób ogólnoustrojowych lub układowych na zdrowie jamy ustnej (np. korelacja między trybem życia, dietą, cukrzycą, próchnicą i zwiększoną podatnością na zakażenia jamy ustnej przy zaburzeniach glikemii);
  • dostrzeże powiązania między zdarzeniami zaszłymi, na przykład we wczesnym niemowlęctwie a sytuacją obecną (np. bóle głowy osoby dorosłej wywołane wadą zgryzu, która powstała na skutek złego układania w łóżeczku);
  • zastosuje leczenie, które zapobiegnie problemom w przyszłości (np. lecząc zęby zniszczone bruksizmem nie tylko zlikwiduje uszkodzenia szkliwa, ale zaleci noszenie szyny relaksacyjnej i terapię leczącą stres - aby zapobiec pogłębianiu się uszkodzeń w jamie ustnej.

Stomatologia holistyczna służy nie tylko leczeniu chorób zębów, ale dostrzega także fizyczna, fizjologiczne i mikrobiologiczne powiązania pomiędzy zdrowymi zębami a dobrą kondycją układów wewnętrznych i występowaniem innych chorób." [5]

"Patogenna flora bakteryjna w jamie ustnej może być impulsem do rozwoju wielu chorób ogólnoustrojowych. Oznacza to, że na pacjenta trzeba patrzeć szerzej niż dotychczas i włączyć do działania lekarzy specjalistów innych dziedzin. O korelacji schorzeń jamy ustnej z chorobami ogólnoustrojowymi mówi się od wielu lat. Podobnie jak o tym, że standardowa opieka stomatologiczna przestała w takiej sytuacji wystarczać. Niezbędne jest współdziałanie lekarzy dentystów z lekarzami innych specjalności. Holistyczne podejście do problemu pozwoli skuteczniej leczyć choroby wynikające z współzależności schorzeń jamy ustnej i chorób ogólnoustrojowych." [6]

_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło / publikacje naukowe i inne /
1. Holistyczne podejście do pacjenta; K. Markocka-Mączka i in.; Katedra i Klinika Chirurgii Przewodu Pokarmowego i Chirurgii Ogólnej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.
2. Akupunktura w leczeniu przewlekłego bólu pleców w okolicy lędźwiowo-krzyżowej; P. Jędrusiak, A. Stępień; Klinika Neurologii Wojskowego Instytutu Medycznego, Warszawa.
3. Stomatologia biologiczna, dr Nasterska, http://www.nasterska.eu.
4. Biomedyczny versus holistyczny model zdrowia a teoria i praktyka kliniczna; A. Ostrzyżek, J. Marcinowski; Zakład Pedagogiki Terapeutycznej, Uniwersytet J. Kochanowskiego w Kielcach.
5. Stomatologia holistyczna; Portal Stomatologiczny, dentysta.eu.
6. Holistycznie i interdyscyplinarnie; L. Krysiak; Gazeta lekarska nr 04/2015.

DRUKUJ ]

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz