czwartek, 5 grudnia 2019

diagnostyka witaminy B12

wpis opracowany na podstawie
/ artykułu naukowego pracy poglądowej oraz informacji placówek diagnostycznych /

źródło fotografii: pixabay.com
♥ ♥ ♥
"Witamina B12 (kobalamina) odgrywa ważną rolę w licznych procesach metabolicznych przebiegających w komórkach szybko dzielących się, takich jak komórki krwi, tkanka nerwowa (mózg, rdzeń kręgowy, nerwy obwodowe), układ pokarmowy, skóra. Istnieją dwie aktywne metabolicznie formy kobalamin: metylo-kobalamina i adenozylo-kobalamina. Ta pierwsza, metylokobalamina - jest kofaktorem konwersji homocysteiny do metioniny. Zaburzenie tej reakcji powoduje nieprawidłowości metabolizmu folianów (np. kwas foliowy) oraz syntezy DNA i  dojrzewanie komórek układu krwiotwórczego. Druga, metabolicznie aktywna forma kobalaminy, adenozylokobalamina - uczestniczy w procesie konwersji metylomalonylo-koenzymu A (MMA). Jej niedobór powoduje zwiększenie w tkankach stężenia MMA i jego prekursora, co skutkuje powstaniem kwasów tłuszczowych o niekompletnej liczbie atomów węgla, które wbudowywane do lipidów komórek nerwowych powodują pojawienie się objawów neurologicznych. Oznaczenie MMA (kwasu metylomalonowego) jest stosowane jako jeden z markerów zawartości witaminy B12 w organizmie człowieka.

Rozpoznanie niedoboru witaminy B12 

Prawdziwe rozpowszechnienie niedoboru kobalaminy wśród ludzi nie jest do końca znane - podawane przez różnych autorów wartości odsetkowe wahają się między 0,6% a 46%, zależnie od metody stosowanej podczas ustalania rozpoznania i populacji badanej, mówi się jednak o wzroście ryzyka tego niedoboru.

Do oceny niedoboru witaminy B12 stosuje się oznaczenie witaminy B12 w surowicy krwi oraz metody pośrednie, np.  pomiar kwasu metylomalonowego (MMA) i homocysteiny w surowicy. Możliwe jest również oznaczanie stężenia transkobalaminy, białka wiążącego witaminę B12 w surowicy, czy też aktywnej formy witaminy B12 transportowanej przez holotranskobalaminę. Żaden test, jak dotychczas, nie został uznany za złoty standard diagnostyczny, a niektórzy autorzy zalecają np. jednoczasowe oznaczanie poziomu witaminy B12 i MMA. Zwraca się też uwagę na to, że poziom witaminy B12 w surowicy niekoniecznie może odzwierciedlać jej zasoby w organizmie.

Dolna granica normy dla poziomu witaminy B12 (w zależności od metody pomiaru) waha się w granicach od 135 do 300 pg/ml. Dlatego zawsze należy odwoływać się do zakresu normy w danym laboratorium. Wartości referencyjne dla witaminy B12 wynoszą 139-652 pmol/l, dla homocysteiny 5,46-16,20 mol/l, a dla kwasu foliowego 10,92-43,03 nmol/l. Stężenie homocysteiny w  surowicy wzrasta zarówno w  niedoborze witaminy B12, jak i kwasu foliowego (zakres wartości prawidłowych wynosi 2,34-17,56  ng/ml). Lepszym wskaźnikiem niedoboru witaminy B12 jest wzrost kwasu metylomalonowego (MMA), który występuje tylko w  niedoborze witaminy B12, a  nie obserwuje się jego wzrostu w niedoborze kwasu foliowego. Warto jednak pamiętać, że jego stężenie rośnie przy upośledzeniu funkcji nerek.

W diagnozie pomocny jest test Schillinga, który ocenia pośrednio wchłanianie znakowanej witaminy B12 z  przewodu pokarmowego poprzez pomiar jej wydalania z  moczem. W teście Schillinga stwierdza się zmniejszone wydalanie witaminy B12 z moczem, co świadczy o zmniejszonym jej wchłanianiu. Rozszerzony test Schillinga pozwala zróżnicować czy zaburzenia wchłaniania witaminy B12 są spowodowane niedoborem czynnika wewnętrznego (IF, Castle'a), czy upośledzeniem wchłaniania witaminy B12 z jelita krętego. W  przypadku zespołu złego wchłaniania witaminy B12 z pożywienia wynik testu Schillinga jest prawidłowy, natomiast tzw. zmodyfikowany test Schillinga z użyciem znakowanej kobalaminy związanej z białkami zwierzęcymi wykazuje zaburzenia wchłaniania witaminy B12." [1]


DIAGNOSTYKA POZIOMU WITAMINY B12 
(badania laboratoryjne)

"Normy badań laboratoryjnych w diagnostyce poziomu witaminy B12 (kobalaminy, cyjanokobalaminy) w organizmie, mogą różnić się, w zależności od punktu pobrań w jakim są wykonywane, dlatego zawsze należy odwoływać się do zakresu normy w danym laboratorium.

Witamina B12 - cena ok. 36 zł*
- ogólny pomiar stężenia witaminy B12 (kobalaminy, cyjanokobalaminy) w surowicy krwi
- badanie wykonuje się na czczo

Homocysteina (HCY) - cena ok. 39 zł*
- niedobór witaminy B12 prowadzi do wzrostu stężenia homocysteiny w surowicy krwi
- badanie wykonuje się na czczo

Czynnik wewnętrzny Castle'a (IF) i komórki okładzinowe żołądka (APCA) - cena ok. 76 zł*
- badanie polega na oznaczeniu autoprzeciwciał (P/c) przeciwko: czynnikowi wewnętrznemu Castle'a i przeciwko komórkom okładzinowym żołądka
- badanie nie wymaga specjalnego przygotowania

Badanie kwasu metylomalonowego (MMA) - cena ok. 300 zł*
- bardzo czuły i wczesny wskaźnik wykrywania niedoboru witaminy B12 we krwi na poziomie tkankowym
- badanie nie wymaga specjalnego przygotowania

Test Schillinga - cena ok. ? zł*
- badanie pozwala ocenić prawidłowość wchłaniania witaminy B12 w przewodzie pokarmowym (oceny dokonuje się na podstawie wydalania witaminy B12 wraz z moczem), przygotowanie do badania wymaga konsultacji z lekarzem, w dniu badania należy być na czczo; test składa się z 4-ch etapów:

1 etap testu (wydalanie witaminy B12 z moczem)
- badanie wymaga przyjęcia dwóch dawek witaminy B12 znakowanej radioaktywnym kobaltem, pierwsza dawka podawana jest doustnie, druga w formie iniekcji domięśniowej (wymaga dobowej zbiórki moczu)
2 etap testu (niedobór czynnika wewnętrznego, Castle'a, IF)
- w badaniu podaję sie dawkę doustną witaminy B12 znakowanej radioaktywnym kobaltem wraz z czynnikiem zewnętrznym (pacjent prowadzi dobową zbiórkę moczu)
3 etap testu (dotyczy patologicznego rozrostu bakterii)
- badanie wymaga dwu tygodniowej kuracji antybiotykowej, gdzie przyczyną złego wchłaniania są bakterie
4 etap testu (związany z nieprawidłową pracą trzustki)
- ocena wydalania witaminy B12 z moczem po 3 dniowej kuracji enzymami trzustkowymi." [2]

*ceny badań mogą różnić się, w zależności od punktu pobrań w jakim są wykonywane 


_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło
1. Niedobór witaminy B12 jako czynnik rozwoju procesu otępiennego; M. Zboch i in.; Ośrodek Badawczo-Naukowo-Dydaktyczny Chorób Otępiennych Akademii Medycznej we Wrocławiu.
2. Informacje placówek diagnostycznych. 

DRUKUJ ]

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz