poniedziałek, 23 grudnia 2019

przyczyny i objawy niedoboru witaminy B12

wpis opracowany na podstawie 
/ podręcznika wydawnictwa lekarskiego oraz artykułów naukowych prac oryginalnych i poglądowych /

źródło fotografii: pixabay.com
♥ ♥ ♥
Literatura podaje, że "główną przyczyną niedostatecznej podaży witaminy B12 jest jej niedobór w spożywanych pokarmach. Przyczyną jest niskie spożycie produktów zwierzęcych. Przyczyny niskiego spożycia mięsa mogą być różnorodne (np. wegetarianizm, przekonania religijne, niski status ekonomiczny). Jeśli do niskiego spożycia produktów zawierających witaminę B12 dołączą się zaburzenia wchłaniania tej witaminy z żywności, niedobór witaminy B12 może być znaczny." [2] "Żadna z roślin nie syntetyzuje witaminy B12. Niektóre bakterie, kolonizujące warzywa korzeniowe, mogą zawierać (nie mające znaczenia klinicznego) ilości witaminy B12. U wegan występuje daleko posunięta adaptacja do niedoboru witaminy B12. Prawie cała ilość witaminy wydalanej z żółcią jest ponownie wchłaniana." [3]

PRZYCZYNY NIEDOBORU WITAMINY B12

  • "Niedobór witaminy B12 w codziennym pożywieniu;
  • wrodzony niedobór lub nieprawidłowości czynnika wewnętrznego Castle'a;
  • stan po gastrektomii (całkowita lub prawie całkowita resekcja/wycięciu żołądka);
  • schorzenia jelit przebiegające z zespołem złego wchłaniania; 
  • choroba Leśniowskiego-Crohna;
  • stan po resekcji jelita krętego (na tym odcinku zachodzi wchłanianie witaminy B12);
  • zwiększenie zużycia witaminy B12 w przebiegu zakażeń tasiemcem bruzdogłowcem szerokim
  • zespół rozrostu bakteryjnego (np. w zespole ślepej pętli);
  • przewlekłe zapalenie trzustki;
  • zespół Zollingera i Ellisona (owrzodzenia w obrębie żołądka, dwunastnicy i jelita cienkiego);
  • niedobór transkobalaminy II (nieprawidłowy transport białek);
  • choroba Addisona-Biermera (niedokrwistość złośliwa), w przebiegu której powstają przeciwciała przeciwko komórkom okładzinowym żołądka oraz przeciw czynnikowi wewnętrznemu Castle'a." [2]
  • "Obecność przeciwciał przeciw komórkom okładzinowym żołądka i czynnikowi wewnętrznemu;
  • niedobór czynnika wewnętrznego uwarunkowany genetycznie; 
  • uszkodzenie błony śluzowej żołądka związane z infekcją Helicobacter pyroli;
  • schorzenia jelita cienkiego (np. zapalenie, uchyłkowatość jelita);
  • zaburzenia wewnątrzkomórkowego metabolizmu kobalaminy;
  • w przebiegu AIDS (niedostateczna podaż, przewlekła biegunka);
  • stosowanie niektórych lekarstw." [4]

"Obecnie uważa się, że zespół złego wchłaniania witaminy B12 z pożywienia (food cobalamin malabsorption) jest główną przyczyną niedoboru witaminy B12." [2]

Zaburzenia wchłaniania witaminy B12. 
  • "nieprawidłowy wychwyt jelitowy spowodowany defektem absorpcji kompleksu witaminy B12 z IF po włączeniu do receptora jelitowego, ale przed połączeniem z trans-kobalaminą II;
  • nieprawidłowy transport witaminy B12 spowodowany nieprawidłowym wydzielaniem trans-kobalaminy II;
  • nieprawidłowe wchłanianie witaminy B12 występuje na skutek nieprawidłowej sekrecji (wydzielania) czynnika wewnętrznego lub nieprawidłowego wchłaniania w jelicie cienkim;
  • nieprawidłowe wchłanianie w jelicie cienkim występuje w chorobach przewodu pokarmowego powodujących uogólnione złe wchłanianie np. w zapaleniach jelit, po resekcjach jelita, po korekcji wad, w niewydolności trzustki, alergii;
  • nieprawidłowe wchłanianie może wynikać z konkurencyjnego jej zużywania przez patologiczną florę bakteryjną jelit lub pasożyty (bruzdogłowiec, lambie);
  • wady metabolizmu witaminy B12. Mogą być one wtórne i pierwotne. Aby w komórce witamina B12 mogła spełniać swoją rolę koenzymu musi przejść w aktywną pochodną. Jest ona potrzebna do funkcjonowania enzymów. W pierwotnych wadach metabolizmu enzymy nie funkcjonują prawidłowo. Wtórne występują w niedożywieniu białkowym, niewydolności wątroby, lub mogą być skutkiem zażywania leków." [1]

OBJAWY NIEDOBORU WITAMINY B12

"Prawdziwe rozpowszechnienie niedoboru witaminy B12 (kobalaminy) wśród ludzi nie jest do końca znane. Podawane przez różnych autorów wartości odsetkowe wahają się między 0,6% a 46%, zależnie od metody stosowanej podczas ustalania rozpoznania i populacji badanej, mówi się jednak o wzroście ryzyka tego niedoboru z wiekiem. Biorąc pod uwagę możliwość magazynowania witaminy B12 w wątrobie, objawy kliniczne zwykle pojawiają się po kilku latach trwania niedoboru. Objawy niedoboru witaminy B12 dotyczą zaburzeń w zakresie układu krwiotwórczego, pokarmowego, zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych. Należą do nich:
- utrata smaku
- pieczenie języka i cechy jego zapalenia, tzw. „język bawoli”, gładki, lśniący
- utrata apetytu i chudnięcie
- nudności, biegunki, zaparcia
- przedwczesne siwienie, bladość skóry o odcieniu żółto-cytrynowym z ogniskami bielactwa
- zaburzenia fiksacji, osłabienie wzroku, zażółcenie białkówek
- bolesne owrzodzenia w kącikach ust
- wstręt do potraw smażonych
- wzmożenie bądź osłabienie odruchów ścięgnistych (bezwarunkowych)
- osłabienie pamięci i otępienie
- zaburzenia nastroju, halucynacje
- parestezje rąk i nóg, kłucie opuszek palców stóp, utrata czucia wibracji i czucia głębokiego (na skutek uszkodzenia sznurów bocznych i tylnych) i w konsekwencji niestabilność chodu.

Zaburzenia układu krwiotwórczego.
Najczęściej w pracy klinicznej spotyka się objawy wynikające z zaburzeń układu krwiotwórczego, objawiające się niedokrwistością z niedoboru witaminy B12. Niedobór witaminy B12 powoduje rozwój niedokrwistości makrocytarnej z obecnością dużych krwinek we krwi obwodowej (wysoki wskaźnik MCV). W obrazie krwi obwodowej stwierdza się zatem najczęściej makrocytozę erytrocytów, może pojawić się także leukopenia, umiarkowana małopłytkowość, niekiedy obecne są duże płytki.

Zaburzenia neurologiczne. 
Objawy neurologiczne wynikają z demielinizacji nerwów rdzenia kręgowego oraz kory mózgowej. Do najczęstszych objawów neurologicznych należą: neuropatia obwodowa, podostre zwyrodnienie sznurów tylnych i bocznych rdzenia, ogniskowa demielinizacja istoty białej mózgu. W początkowej fazie charakterystyczny dla niedoboru witaminy B12 jest objaw Lhermitte’a - uczucie prądu przechodzącego wzdłuż kręgosłupa przy pochylaniu głowy do przodu, przypuszczalnie związany z  demielinizacją w części tylnej rdzenia kręgowego. Zdarza się, że jest to pierwszy objaw niedoboru witaminy B12. Wykazano także, że niedobór witaminy B12 może również odgrywać ważną rolę w wystąpieniu napadów drgawkowych.

Zaburzenia psychiatryczne.
W przebiegu niedoboru witaminy B12 obserwowano zaburzenia depresyjne, niepokój psychoruchowy, zespoły hipomaniakalne, zmiany osobowości, łagodne zaburzenia pamięci, zaburzenia psychotyczne, demencję. Początkowo objawy te nie są charakterystyczne. Może występować męczliwość, ospałość, apatia i spowolnienie psychoruchowe. Opisywano jednak także ostre psychozy, w obrazie których dominują omamy wzrokowe. Niekiedy zaburzenia psychiczne są jedynym objawem niedoboru witaminy B12." [2]

_
Zobacz wszystkie KATEGORIE bloga, czyli powiązane wpisy.

Źródło
1. Biochemia Harpera, Wydanie III; Robert K. Murray i in.; Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
2. Niedobór witaminy B12 w wieku podeszłym - przyczyny, następstwa, podejście terapeutyczne; J. Zabrocka, Z. Wojszel; Klinika Geriatrii, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku.
3. Zawartość i biodostępność witamin i pierwiastków śladowych w dietach wegetariańskich; K. Hozyasz; Klinika Pediatrii Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie.
4. Niedobór witaminy B12 jako czynnik rozwoju procesu otępiennego; M. Zboch i in.; Ośrodek Badawczo-Naukowo-Dydaktyczny Chorób Otępiennych Akademii Medycznej we Wrocławiu.

[ DRUKUJ ]

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz